బుక్ బైండింగ్ 3. పుస్తకములు బైండింగ్ చేయు వరుస పద్ధతులు

 అధ్యాయము —8

        పుస్తకములు  బైండింగ్  చేయు   వరుస      

           పద్దతులు   

           ( Forwarding  operations )

      పుస్తకములు   తయారుచేయు   పద్ధతులను   ముఖ్యంగా   నాల్గు   విధములుగా   విభజించవచ్చును.   అవి   ఏవనగా

1.  వేర్ హౌస్  పనులు

2.  ఫార్ వార్డింగ్  పనులు

3.  కవరింగ్  పనులు

4.  ఫినిషింగ్   పనులు

        ఫార్ వార్డింగ్   అనే   పని   సూయింగ్   అయినతరువాత   మొదలగును.   కవరింగ్ తో   అయిపోవును.  ఈ   ఫార్ వార్డింగ్  పనులలో   రెండు  రకములు  గలవు.   అవి   Cut  flush  పద్ధతి  మరియు  turned - in  పద్ధతి.  ముందు  పద్ధతిలో   పుస్తకమునకు   అన్ని   పనులుచేసి,  చివరగా  మార్బుల్ ను   అట్టమిాద  అంటించి   ఎండ్  పేపరును   అట్టలకు  లోపలివైపున   అంటించి    పుస్తకమును    మూడు  వైపులా  కత్తిరించుతారు.  కాని  turned- in  పద్ధతిలో    ముందుగా   అట్టలు   అంటించి   పుస్తకాన్ని  మూడు  వైపులా  కత్తిరించి   మార్బుల్   పేపరును అంటించి   చివరగా   ఎండ్  పేపరును   అట్టకు   అంటించుతారు.

 ఫార్ వార్డింగ్ లో   చేయు  వివిధపనులు:—

1.  ముందుగా   ఎండ్  పేపరును   తయారుచేసుకొనుట.

2.  సూయింగ్  అయిన   పుస్తకమునకు   లైయింగ్  ప్రెస్స్ లో   పెట్టి   వెనుక   వైపున   'గ్లూ'   పూత   పూయుట.   గ్లూను  టేపు   మిాదగాని,   కార్డ్సు    మిాదగాని   పూయరాదు.

3.  గ్లూ  ఆరిన   తరువాత   పుస్తకము   అంచులు   కత్తిరించవలయును.   ముందుగా   Fore  edge,   Tail    తరువాత    Head   side  ను   కత్తిరించాలి.

4.  రౌండింగ్   చేయుట  :—

             దీనివలన    పుస్తకమునకు    వెనుకవైపున    

కుంభాకార   కటక   ఆకారము,    ముందర   పుటాకార     కటక    ఆకారము   ఏర్పడి,   చూచుటకు    పుస్తకము   అందముగా   వుండును.    సూయింగ్ లో    ఏర్పడ్డ   వదులును   పుస్తకము  రౌండింగ్   చేసి   సరిచేయవచ్చును.   ఆ   విధముగా   చేయనిచో   సెక్షన్స్    వికారముగా   ముందు   వెనుకలకు   జరిగియుండును.   Edge   decoration   చేసిన   తరువాత   ఈ    పనిని    యంత్రముల     సహాయమున    కూడా   చేయవచ్చును.    రౌండింగ్ ,    మరియు   బ్యాకింగ్     అనునది   చదువుకొను   పుస్తకాలకు   మాత్రమే   చేస్తారు.

పటములు,  పుస్తకమును   రౌండింగ్    చేయుటకు   సిద్ధము   చేయుట   

పుస్తకము,  రౌండ్   సుత్తి  ద్వారా   సెక్షన్ లను   ఏటవాలుగా   మార్చుట

పుస్తకమును   లైయింగ్   ప్రెస్ లో,   backing  boards   మధ్యవుంచి   సుత్తితో   తట్టు   విధము,   బ్యాకింగ్   బోర్డులు

రౌండింగ్    అయిన   పుస్తకమునకు   అట్ట   బిగించు   విధము.

5.  అట్టలు   తయారు   చేసుకొనుట  :—

        పుస్తకము   సైజు,   మందము,   ఖరీదును   బట్టి   అట్టలను   నిర్ణయించుకోవాలి.   ఇక్కడ   ముఖ్యంగా   గ్రహించవలసినది   ఏమనగా   పుస్తకము    Cut  flush   పద్ధతా   ( లేక )   Turned  - in    పద్ధతా    అని   గ్రహించాలి.   ఆ   ప్రకారము   అట్టలను  తయారుచేసుకోవాలి. అట్టలు   బిగించు   పద్ధతులు   ముఖ్యంగా   రెండు   విధములు.   (1)  Split board   (2) Laced - in   boards   పద్ధతి.

Split   Boards  ను   తయారుచేయు   పద్ధతి :—

(1)  రెండు  వేరువేరు   మందముగల   అట్టలను   తీసుకొని  వాటికి   ఒకవైపున   2 అంగుళముల   వెడల్పున   అట్ట   పొడవు   వైపున   ఖాళీగా   వంచవలయును.   మిగిలిన   భాగమంతయు   జిగురుపూసి   ఆ   రెండు   అట్టలను   అంటించవలయును.   తయారైనవాటిని   బరువుక్రింద    వుంచవలెను.

(2)  Split   Boards   లోనికి   పుస్తకమునకు   రెండు   వైపులా   గల   Back   lining   paper  అంచులను  వుంచి   అతికించవలెను.

6.  బ్యాక్   లైనింగ్   :—  

            పుస్తకము   వెనుక   వైపున   సెక్షన్స్ ను,   కాగితము  లేక   గుడ్డతోగాని   అంటించి   చెడిపోకుండా,   తడి   తగలకుండా   రక్షించాలి.  దానినే   బ్యాక్   లైనింగ్   అంటారు.

7. హెడ్ బ్యాండ్సు   బిగించుట  :—

           హెడ్ బ్యాండ్సు    అనునవి   రంగురంగుల  సిల్కుదారముల   అల్లికతో   చేస్తారు.   వీటిని   పుస్తకమును   పైన,   క్రింది   అంచులకు   టేపుమీదకుట్టి   అతికించుతారు.     వీటివలన   పుస్తకమును    నిడివిగా    ర్యాకులలో    వంచునప్పుడు,    తీయునప్పుడు   అంచులు   చెడిపోకుండా   కాపాడును.    ఇవి    కేవలము  పెద్దపెద్ద       పుస్తకాలకే    వాడుతారు.

8. రెయిజ్ డ్  బ్యాండ్లు ( Raised bands ) :—

              ఇవి   పుస్తకము  వెనుకవైపునకు    వున్నటువంటి    ఎత్తైన    బ్యాండ్లు.   ఇవి     కుట్టు   పద్థతి    ద్వారా  ఏర్పడును.   లేనిచో    అట్టముక్కలను   అతికించి    అయిన   తయారు చేసుకొనవచ్చును.     ఇవి   పుస్తకమును   క్రింద   తగలకుండా   కొంచెము   ఎత్తులో   వుంచును.

9.   అట్టలు  బిగించుట  ( Fixing board )  :—

        అట్టలు అంటించునప్పుడు    పుస్తకము    వెనుకభాగమునుండి  1\8  నందు   విడిచి   బ్యాక్   లైనింగ్    పేపరుమీద   ( రెండు వైపుల )  అట్టలను  అట్టికించవలెను.    అట్టలు వంకర    లేకుండా   అంటించవలయును.   అట్టలకు    పుస్తకము      వెనుకవైపున  వున్న   ఖాలీ    సందును    ఫ్రెంచ్  గ్రూప్   ( French groove )   అంటారు.   దీనివలన   అట్టలు   తెరచినప్పుడు   పుస్తకముపై   ఏమి    భారముపడదు.    కాగితాలు    చినిగిపోవు. ఫ్రెంచ్  గ్రూప్   అనునది   సాధారణముగా  వుండాలి.    ఈ    గ్రూప్    మరీ   ఎక్కువగాని  1\8"  కన్నా    తక్కువగాని    అయిన   పుస్తకము   బాగుండదు.    పుస్తకమునకు   అట్టలు   Split Board  పద్థతిలో   గాని   లేదా   Sawn- in-sweing      చేసిన    యెడల   Laced-in పద్థతిలో   గాని   బిగించాలి.    అట్టలు   తేమకు   వంకర   తిరిగి    పోకుండా   ముందుగా   వాటిని    కాగితములతో   కరిపించి   బరువు    క్రింద    వుంచవలయును.   లేనిచో    అవి  పుస్తకమునకు   బిగించనప్పుడు    వంకర    తిరుగును.   పై   విధముగా   చేసిన   అట్టలు   వంకరతిరుగవు.   రౌండింగ్    చేసిన    పుస్తకమును   pressing   లో   పెట్టునపుడు    రౌండీంగ్ కు    దెబ్బ   తగలకుండా   జాగ్రత్తలు   తీసుకోవాలి.

                              ప్రశ్నలు

( 1 ) ఫార్    వార్డింగ్    పనులూ   ఏవి?

( 2 ) పుస్తకమునకు   అట్టలు   బిగించు   విధమును   వ్రాయుము?

( 3 ) హెడా  బాడ్సు,   రైజ్ డ్   బ్యాండ్సు   ఉపయోగమేమి?

             అధ్యాయము - 9

  పుస్తకపు   అంచుల  అలంకరణ  ( Edge Decoration )

            పుస్తకమును   కుట్టి,   మూడువైపులా   అంచులను     శుభ్రముగా    కత్తిరించిన   తరువాత   ఆ     పుస్తకము   అంచులను   అందముగా   అలంకరించుదురు.    ఈ    విధముగా   చేసిన    పుస్తకము    చాలా   ఆకర్షణీయముగా   నుండును.   పుస్తకము    వాడుకను,   విలువను   బట్టి    అలంకరణ    పద్థతులను   నిర్ణయించుకొనవలెను.    అలంకరణలు   ఐదు   రకములు.

( 1 ) రంగులు   పూసిన   అంచులు.

( 2 ) రంగులు  చిమ్మిన   అంచులు.

( 3 ) పెయింటింగ్   చేసిన   అంచులు.

( 4 ) మార్బలింగ్   చేసిన   అంచులు.

( 5 ) బంగారుపూత    ( గిల్డ్  ) చేసిన   అంచులు.

        పైన    తెల్పిన   ఐదు   పద్థతులలో    బంగారుపూత    పద్థతి    చాలా    ఖరీదు     అయిన   అలంకరణ.   దీనికి   చాలా   వ్యవది    కావలయును.    మంచి   నేర్పరితనము    కావలయును.   లేనిచో    పుస్తకము   చెడిపోవును.   దీని   తరువాత   చెప్పుకోతగినవి    పెయింటింగ్,  మార్బలింగ్ 

.రంగుపూసిన అంచులు :-

            పుస్తకపు   అంచులను    శుభ్రముగా   ఉంచవలయును.    రంగుపొడిని   నీళ్ళలో    తగిన   రంగు    వచ్చులాగున    కలుపుకొనవలెను.     తరువాత    పుస్తకమును   అట్టలమధ్యనవుంచి   లైయింగ్    ప్రెస్ లో    బిగించవలెను.    స్పాంజి    సహాయమున   రంగు  నీళ్ళను  పుస్తకము  అంచునకు  రాయవలెను.  స్పాంజిలో  ఎక్కువ  నీరు  వుండకూడదు.  అది  పుస్తకములోనికి  తేమ   చేర్చును.  అందువలన   వేగముగా   రంగు   పూయవలెను.  ఇదేవిధముగా   మిగిలిన   మూడు  అంచులయందు  చేయవలయును.  ఈ    పద్ధతి   చాలా   తెలికైనది.   ఖర్చు  తక్కువైనది.  దీనిని  తక్కువరకపు  అకౌంటుపుస్తకాలకు   వాడుతారు.

రంగులు  చిమ్ము   అలంకరణ  పద్ధతి  :—

        ఈ    పద్ధతికికూడా  పుస్తకమును  పై  పద్ధతి  వలెనే   అమర్చుకొనవలెను.   స్పాంజికి  బదులు  Brush  ను  ఉపయోగించుతాము.   రంగునీళ్ళలో  బ్రష్ ను  ముంచి  వాటిని  పుస్తకము  అంచులమీద     విరజిమ్ముదురు.  రెండు  మూడు  రంగులను  అంచులమీద    చిమ్మిన   అందముగా  నుండును.   ఈ  పద్ధతితో  అనుభవముమీద   అనేక  రకములైన   డిజైన్ లను   చిత్రీకరించవచ్చును.  ఇదికూడా   అంత  ఖరీదు  అయిన   అలంకరణ   కాదు.  దారమును  రంగులో  తడిపి,  నీటిని  బాగా   పిండిన   తరువాత,   దారమును  చిక్కుగాచేసి  ఏదేని   ఒక   కాగితముపై    ముందుగా   అద్ది,   అదే   మాదిరి   డిజైన్సును   అంచులయందు  రంగురంగులుగా  అద్ది,  వాటిచుట్టూ   రంగును  చిమ్మించిన    అందముగా   వుంటుంది.   కొన్ని   డిజైనులను   కత్తిరించుకొని   వాటిని  పుస్తకము  అంచులయందుంచి   రంగునీటిని   చిమ్మిన   యెడల   రకరకాల   డిజైనులు   ఏర్పడుతాయి.

పెయింటింగ్ అంచులు  :—

        పుస్తకమును    అంచులయందు   బాగా  Fan  out  చేసి   దారముతో   కట్టి   దానిమిాద   రంగులతో   పెయింటింగ్   చేస్తారు.   అనుభవములేనిది   ఈ   పనిని   చేయుట  మంచిదికాదు.

       అంచులయందు    అలంకరణ    చేసిన   పుస్తకాలకు   అట్టలను  కొంచెము   పెద్దవిగా  వేయాలి.   అందువలన    అంచుల   అలంకరణ   రక్షింపబడును.   చేతి   మరకలు   పడకుండా  కాపాడుకోవాలి.

                          ప్రశ్నలు

1.  అంచుల   అలంకరణ  ఉపయోగమేమి?  అవి  ఎన్ని   రకములు ?

2.  స్ర్పేయింగ్   అలంకరణ   గురించి  వ్రాయుము.

          అధ్యాయము-10

        పుస్తకములు           కవరింగ్  చేయుట

    ( Book  covering )

      పుస్తకాలు   కవరింగ్  చేయుట  అనేది   చివరిగా   చేయుపని.   అందువలన   ముందు   తీసుకొన్న   జాగ్రత్తలన్నీ,   కవరింగ్  చేయుటలో   కూడా   తీసుకొనవలయును.   లేనిచో   కవరింగ్   లోపమువలన   పైన    తీసుకొన్న   జాగ్రత్తలన్నీ    నిష్ర్పయోజనమగును.   కవరింగ్   పుస్తకము   యొక్క   జీవితకాలమును   పెంచును.   చూచుటకు   అందముగా  నుండును.  కావున    కవరింగ్   చేయుటకు   వాడునట్టి   వస్తువులను   పరిశీలించి   కొనవలెను.   కవరింగ్   అనునది,  పుస్తకమువిలువ,   వాడుకలపైన   ఆధారపడియుండును.  ఖరీదునుబట్టి   కవరింగ్  పద్ధతులు  గలవు.  అవి   ఏవనగా  :

1.  క్వార్టరు   బౌండు  ( Quarter  bound )

2.  హాఫ్  బౌండు   ( Half  bound )

3.  ఫుల్   బౌండు  ( Full  bound )

           కవరింగ్  చేయుటకు    వాడునట్టి   వివిధ   వస్తువులనుగురించి   తెలుసుకొందాము :

1.  రంగు  కాగితము  ( లేదా )  ప్రింట్  చేసిన  కాగితము  ( లేదా )  మార్బుల్   కాగితము.

2.  తోలు  లాంటి   కాగితము  ( Leatherette  paper )

3.  గుడ్డ    ( cloth )

4.  ముస్లిన్  ( Muslin )

5.  క్యాలికో   ( Calico )

6.  కేన్  వాస్  ( Canvas )

7.  తోలులాంటి   గుడ్డ

8.  ప్లాస్టిక్   ( Plastic )

9.  రెక్సిన్   ( Rexine )

10.  గొర్రె   తోలు

11.  మేక   తోలు

12.  పంది  తోలు

13.  వెల్లమ్  ( Vellum )

14.  పార్చ్ మెంటు  ( Parchment )

15.  ఒయాసిస్

16.  నైగర్ 

17.  బాసిల్

18.  రుసియా