బుక్ బైండింగ్ -6- బైండింగ్ ను గురించిన చరిత్ర మరియు దాని పరిచయము

  అధ్యాయము— 1

పుస్తకముల   బైండింగ్ ను  గురించిన   చరిత్ర   మరియు   దాని   పరిచయము 

 పుస్తకములను   బైండింగ్   చేయు   వృత్తి   అన్ని   వృత్తులవలెనే   ప్రసిద్ధి    చెందిన   చరిత్రగలది.  ఈ   వృత్తి   ఎన్నో   మార్పులు   చెందుతూ   నేటికిని   అత్యంత   ఆదరణ   పొందుతున్నది.   ప్రస్తుత   ఆధునిక   యంత్ర   సాంకేతిక   పద్ధతులకు   అనువుగా   కొన్ని     బైండింగ్   పనులు   చేయుచున్నారు.   అందువలన   అసంఖ్యాకముగా    ముద్రించబడుచున్న    వివిధ   రకములైన    పుస్తకములను  స్వల్ప   వ్యవధిలోనే    పుస్తకములుగా   బైండింగు   చేయుట   జరుగుచున్నది.   మనము   బైండింగు   అనగా    నేమిటో     తెలుసుకొందాము.  కాగితములను   సక్రమముగా   మడిచి,   అనువుగా   పుస్తకరూపములో   కుట్టి,    దళసరి   అట్టలు   వేసి   భద్రపరచు   విధానమని   అర్థము.

                పూర్వము    పుస్తకములను   కుట్టి    వాటిని   చెక్కలమధ్యన   భద్రపరిచెడివారు.   అటుతరువాత    చెక్కలకు    బదులుగా    తోలును    ఉపయోగించి    పుస్తకములను   భద్రపరచిరి.   ఈ   విధముగా    బైండింగ్    పద్ధతులు   మార్పు    చెందుతూ,    ప్రస్తుతం   కాగితపు   గుజ్జుతో   చేసిన   అట్టలను   ఉపయోగించి    బైండింగు   చేయుట   వాడుకలోనికి   వచ్చినది.   ఈ    అట్టలను   క్యాలికోతోగాని,    రెక్సిన్ తోగాని    లేదా   తోలుతోగాని   కవరు    చేసి   అలంకరించుచున్నారు.

          మనము    పుస్తకముల   బైండింగ్   ఆవశ్యకత     ఏ    విధముగా   ఏర్పడినదో    తెలిసికొందాము.   ' శిలాయుగమున '  ఏవిధముగా జీవించవలయునో     తెలిసియుండలేదు.   క్రమేణ    ఆదిమానవుని    జీవితములో    కొన్ని   మార్పులు   ఏర్పడసాగెను.   అతని   మనోభావాలను   చిత్రరూపములో,    చెట్ల పైన,   గుహగోడలపైన    చిత్రించి,   తన   ఊహలను   వ్యక్తపరచుకొనెను.   అటుతరువాత    కొన్ని   శబ్దముల   ద్వారా   మాటలను   నేర్చుకొనెను.   ఆ    విధముగా   వారి   భాషా    పరిజ్ఞానము   అపారముగా   పెరిగిపోయెను.   కావున   వారి    తెలివితేటలను   వదిలపరచుటకు   అనేక   పద్ధతులను   అన్వేషించిరి.   అట్టి   పద్ధతులలో   ముఖ్యమైనవి    వివిధరకములైన   మట్టిబిళ్ళలను   మరియు   చెట్ల      బెరడులపైన    వ్రాసిన     వాటిని    భద్రముగా    దాచుకొనిరి.   మట్టి     బిళ్ళలవలెనే    మైనపు    బిళ్ళలను    కూడా   తయారుచేసికొన్నట్లు    ఆధారములుగలవు.

           మట్టి     బిళ్ళల   వివిధ    ఆకారములలో    ముఖ్యమైనవి  :

1.   Oblong   clay   tablet      2.  స్థూపాకారపు   బిళ్ళ   ( Cylindrical  shape )  3.   పీపా   ఆకారపు   బిళ్ళ   ( Barrel  shape )   4.  షట్ భుజ     ఆకారము   ( Hexagonal  clay  tablet )

మరియు   5.  అష్టభుజములుగల   బిళ్ళలు  ( Octagonal )   మొదలైనవి.

         క్రీ.పూ.  3000  సం.   క్రిందట   ఈజిప్టు    దేశములోని   నైలునది    ప్రవాహక   లోయ   ప్రాంతములలో    పేపరస్    అనుచెట్టు    అభివృద్ది    చెందినది.   ఆ   చట్ల    బెరడులు   కాగితమును    పోలియుండెడివి.   అందువలన   ఆ   చెట్టు   బెరడులను   సన్నముగా   తీసి   ఒకదాని    కొకటి   కలిపి   అతికించెడివారు.   ఆ   విధముగా   ఎంతటి    పొడవైన   కాగితమునైనను   తయారుచేసుకొనవచ్చును.

ఆ   బెరడుయొక్క   గరకు  స్వభావమును   వ్యూమిస్  అనెడి   రాయితో  రుద్ది  నునుపుగా  వ్రాయుటకు  అనుకూలముగా   తయారుచెసెడివారు.  అటుపిమ్మట   వృక్షసంబంధమైన  వనరులను   ఉపయోగించి,   ప్రత్యేకమైన  వ్రాతపుడకతో   పేపరస్ పై   వ్రాసెడివారు.  పేపరస్  చుట్టల  పై  ( Scrolls )  ఒకవైపున   అడ్డముగాను,  నిలువుగాను   వ్రాసి,  చుట్టగా  చుట్టెడి  వారు

.ఈ    పేపరస్   చుట్టకు   రెండు   అంచుల   యందు    కొయ్యపిడుగులను   బిగించి,  పట్టుకొనుటకు   వసతిగా   తయారుచేసినారు.   ఈ   విధముగా   చేసిన   పేపరస్  చుట్టలను   తోలు  తిత్తిలో   పెట్టి   భద్రపరచెడివారు.   పేపరస్   చుట్టపైన   వరుసగా   వ్రాసిన   వ్రాతలవలస    విప్పి   చదువుటకు   కష్టముగా   వుండెను.  పైగా   స్ర్కోలు   త్వరగా   చినిగిపోవుచుండెను.   అందువలన  విషయములను  కాలమ్స్ గా   వ్రాయుట   వలన    పై   ఇబ్బందులు   తొలిగినవి,   పైగా   చదువుకొనవలసిన   విషయమును  త్వరగా   వెతుకుటకు   సాధ్యపడేది.

       ఈ   పేపరస్  చుట్టలు   దొరకనిచోట,   పార్చ్ మెంటు   ( Parchment ),  వెల్లమ్  ( Vellum )  అను   సన్నని  జంతుసంబంధమైన    తోళ్ళమిాద   వ్రాసినారు.  ఆ   విధముగా   ఒకేవైపున    వ్రాసిన   పత్రులను  ( Zigzag )  పద్ధతులను   ఆధారముగా   చేసికొని   పుస్తకములను  తయారుచేయుట    నేర్చుకొనిరి.  చుట్టలుగా   పేపరస్ ను   వాడు   పద్ధతికి   బదులుగా,   మడతలు  వేసి   రెండువైపులా   వ్రాయు   పద్ధతిని   అనుసరించిరి.   అట్లా  కుట్టిన     పుస్తకములను  దళసరి   అట్టలు   వేసి   బైండింగ్   చేసిరి.  పుస్తకముల  పై   రకరకములైన   నగిషీ   ( Finishings )  పనులను,   వెండి,  బంగారు   పూతలతో   చేసిరి.  దీనినే   ( Gold Embosing )  అని   అంటారు.   అటుతరువాత   రాజుల   కాలములో   రాజ్య  చిహ్నములను   ( Monograms )   పుస్తకముల  పై   ముద్రించిరి.   పూర్వము   పుస్తకములను  వ్రాయుటకు   తయారుచేయుటకు  చాలా   కష్టముగా   నుండెడిది.   కావున   విలువైన  పుస్తకాలను   గ్రంథాలయములలో   దొంగలింపకుండా   పుస్తకములను   సన్నని గొలుసుతో    టేబుల్ నకు   బిగించి   భద్రపరచెడివారు.  

      పైన    తెల్పిన    పేపరస్ ,  పార్చ్ మెంటు,  మరియు   వెల్లమ్   అను   వ్రాయుటకు   ఉపయోగించు   వస్తువులు   దొరకని   దేశాలలో   వేరేవిధమైన   వస్తువులను   వ్రాయుటకు   ఉపయోగించినారు.   చైనాదేశస్తులు   శిల్కు   గుడ్డపైన,   భారతీయులు,   బర్మా   దేశస్తులు   తాళపత్రముల    పైన    వ్రాసి,  వాటిని   అట్టల  మధ్యన   భద్రపరచినారు.   12 వ   శతాబ్దమునాటికే   కాగితమును  చేతితో   తయారుచేసి   వాణిజ్యపరముగా   ఉపయోగించినట్లు   ఆధారములు   గలవు.  అటుపిమ్మట   18వ   శతాబ్ది  అంతమునకు   కాగితమును   యంత్రములద్వారా    చేయుట   ఆరంభమైనది.   కాగితముతో   పుస్తకములు   తయారుచేయుట   పైన  తెల్సుకొన్న  పద్ధతులకన్నా   తేలిక   అయినది.

          15 వ   శతాబ్దములో   అక్షరములనుకూర్చి   ముద్రించు   పద్ధతులు   వచ్చినవి.   అందువలన   పుస్తకము   సైజులోను,   తయారుచేయు   పద్ధతులలోను   చాలా   మార్పులు  వచ్చినవి.  పూర్వకాలపు   పుస్తకముల   తయారుచేయు   విధానమునకుపోల్చి   చూచిన,   ప్రస్తుత  పద్ధతులతో   ఎంతో   సులభముగాను   త్వరగాను   ( పుస్తకములను )    తయారుచేయవచ్చును.   మరియు   ఎన్ని    పుస్తకములనైనా   తక్కువధరలో ,   తక్కువ   కాలములో   చేయుటకు    వీలుకల్గినది.   పుస్తకాలు   బైండింగ్   చేయుటకు   రకరకములైన    యంత్రములు   తయారుచేసినారు.   అట్టివాటిలో   పేపరు  కట్టింగ్    యంత్రము,   సూయింగ్   యంత్రము  మరియు   యితర   పరికరములు  తయారుచేయుటవలన   బైండింగ్   పనులు   సులభముగా    చేయుటకు  వీలుకల్గినది.    అందువలన   బైండింగ్    పరిశ్రమకూడా   ప్రింటింగ్    పరిశ్రమతోపాటు   అభివృద్ధి   చెందుచున్నది.

                              ప్రశ్నలు

1.  పుస్తకములు   బైండింగ్   చేయుట   అనగానేమి?

2.  పూర్వము   ఆదిమానవుడు   తన   భావాలను    ఏ   విధముగా   వ్యక్తపరచినాడు.

3.  పెపరస్   ఎక్కడ   దొరకును ?  దానిని  ఉపయోగించి   స్ర్కోలును   ఏ   విధముగా   తయారుచేస్తారు?

4.  స్ర్కోలును   వాడుటలో   గల   ఇబ్బందులేవి?   వాటిని   ఏ   విధముగా   అధిగమించిరి?

5.  15వ   శతాబ్దము   తరువాత   బైండింగ్ లో  వచ్చిన   మార్పులేవి?

                       అధ్యాయము — 2

    పుస్తకముల    బైండింగ్   వర్గీకరణ   పద్థతులు

 పుస్తకముల    బైండింగ్  చేయు   పద్థతులను   ముఖ్యంగా    రెండు  విధములుగా   వర్గీకరించవచ్చును.   అవి   (1)  లెటర్   ప్రెస్  బైండింగ్    (2)  స్టేషనరీ   బైండింగ్.   పై   రెండు  విధములైన   బైండింగ్ పద్థతులు   ఒక్కొక్కదాని    క్రింద    నాల్గు   ఉపభాగములుగా   విభజింపబడి   యూన్నవి.   బైండింగ్  పనులు   సులభముగా   అర్థము   చేసుకొనుట.    అవసరమైన   పద్థతిని   అనుసరించుటకు   ఆ   విధముగా   చేయబడినది.   లెటర్   ప్రెస్   బైండింగ్ ను.   చదువుకొను   పుస్తకాలు   తయారుచేయుటకు   అనుసరించుదురు.   స్టేషనరీ   బైండింగ్  అనునది   వ్రాసుకొను    పుస్తకాలు   తయారుచేయుటకు   అనుసరించుదురు.

                   బైండింగ్   వర్గీకరణము

   CLASSIFICATION  OF   BINDING

LEETTER PRESS BINDING    

                                                   

1.  Extra  Leather Binding

  ప్రత్యేకమైన   లెదర్  బైండింగ్ 

2. Liberary  Binding

గ్రంథాలయ   పుస్తకములకు   చేయు  బైండింగ్ 

3. Miscellancous Binding

వివిధ రకములైన   పద్థతులతో    బైండింగ్ 

4. Publishers Binding

పుస్తక   ప్రచురణలకు    చేయు  బైండింగ్ 

STATIONARY   BIND

1. Extra  Account   Book  Binding

 ప్రత్యేకమైన   అకౌంటు   పుస్తకాలు  బైండింగ్ 

2. Manifold   Books

 రశీదు  పుస్తకాలు   బైండింగ్ 

3.Exercise   Note  Books

 వ్రాసుకొను   పుస్తకాలు    ( నోట్సులు )  తయారు  చేయుపద్థతి

4. General   Office Stationory

 సాధారణముగా   ఆఫీసులలో    వాడునట్టి   పుస్తకాలు

            LEETTER PRESS BINDING

1. Extra  Leather Binding  :

     ప్రత్యేకముగా    తోలు  వేసి   బైండింగ్   చేయు  పద్థతి :

          ఈ   విధముగా    తయారుచేయునటువంటి    పుస్తకాలు   చాలా    ఖరీదు   అయినవి.   కావున    తక్కువ    పుస్తకాలు    చేయుటకు   పై   పద్థతిని   వాడుతారు.   ఈ   రకము    పుస్తకాలు   చేయుటకు   యంత్రములను    తక్కువగా    ఉపయోగించుతారు.   గట్టి    దారము,  అట్టలు   మరీయు  కవరింగుకు   తోలు    వాడుతారు.    End papers   గట్టివి    వేస్తారు.    పుస్తకము   వెనుక    వైపున    గుండ్రముగా    ( Rounding   and  Backing ) చేసి    అట్టలు   బిగించుతారు.   పుస్తకము   సులభముగా    తెరుచు    కొనుటకు,   మధ్య     కాగితములు    కూడా    పూర్తిగా    చదువుటకు    వసతిగా    నుండుటకుగాను  స్ర్పింగ్ బ్యాక్ లను ( spring Back )  తయారుచేసి   బింగించుతారు.   బైండింగ్    చెడిపోకుండా    Dust  Cover  ను    తయారుచేసి    బింగించుతారు.   ఈ   విధముగా   ఎన్నో    ప్రత్యేక  పద్థతులు    ( Extra  Operations )   చేసి    పుస్తకాలను    బైండింగ్    చేస్తారు.   అందువలన     దీనిని    Extra   Leather Binding    అని   అంటారు.

2. Liberary  Binding

గ్రంథాలయ   పుస్తకములకు  బైండింగ్ చేయు  పద్థతి   :

         పైన     తెల్పిన    పద్థతికన్నా    ఈ   పద్థతి   కొంత    తక్కువ    రకము.   కాని    గ్రంథాలయములలో    పుస్తకములలో    పుస్తకములను    ఎంతో  మంది   రకరకాలుగా    వాడుదురు.  కావున   అటువంటి   వాడుకమునకు   తగినట్లుగా    పుస్తకాలను    ప్రత్యేకముగా    తయారు    చేయాలి.  ఎన్నో    పుస్తకాలను    స్వల్పవ్యవధిలో    చేయాలిగనుక    యంత్రములను    విరీవిగా  వాడుదురు.    ముఖ్యముగా   గమనించవలసిన    విషయమొమనగా,   ఇట్టి    బైండింగ్    చేయుటకు   మంచి    నాణ్యమైన    వస్తువులను   వాడవలెను.   పుస్తకములు   తయారుచేయుటకు   అగునట్టి   ఖర్చును    తగ్గించవలెను.

3.  Miscellancous Binding

వివిధ రకములైన   బైండింగ్   పద్థతులు  :

   ఈ   పద్థతిలో    కొంత    క్రొత్తదనము   వుండవలెను.   చూచుటకు   అందము    గాను,   నాజూకుగాను   వుండవలెను.   ఇది   చేయుటకు   యంత్రములను   వాడుదురు.   ఈ   పద్థతి  పైన    తెల్పిన   పద్థతుల   కన్నా   తక్కువ   ఖరీదగును.  ఆకర్షణీయమైన   కొత్త   పద్థతులను   అనుసరించుట   దీని    ప్రత్యేకత.

4. Publishers Binding

పుస్తక   ప్రచురణలకు    చేయు  పద్థతి  :

      ఈ   పద్థతి   అన్ని   బైండింగ్    పద్థతులకన్నా    చాలా   ముఖ్యమైనది.   ఇది    లాభసాటి    అయిన   పద్థతి.  ఇందులో    అన్ని   పనులు   యంత్రములసహాయమున    అతితక్కువ   వ్యవధిలో   ఎక్కువ    పుస్తకములను    తయారుచేయుదురు.   వీటికి     అందమైన,  ఆకర్షణీయమైన    అట్టలు   వేయుదురు.   ఈ   పుస్తకములు     ఎక్కువ   విలువ    కల్గినవికావు.   ఉదా :— నవలలు,    మ్యాగజైన్ లు    తదితర    పుస్తకములు,   వార  పత్రికలు,   పక్షపత్రికలు ,  పాఠ్యపుస్తకములు.  ఈ   పద్థతిని    ఎడిషన్    ( Edition )   బైండింగ్     అని  కూడా   అంటారు.

       

            STATIONERY    BINDING

1.  Extra  Account  Books :

     దళసరి   ఖాతా   పుస్తకాలు  చేయు  పద్ధతి  :

                  ఇది   చాలా  గట్టి   రకమైన   బైండింగ్   పద్ధతి.  దీని   తయారుచేయు  పద్ధతులకు  పైన  తెల్పిన   Letter  Press  Binding   పద్ధతులకు   చాలా   తేడాగలదు.   మంచిరకమైన   కాగితముల  పై    రూలింగ్స్    చేసి   గట్టి    దారముతో   కుట్టుతారు.  పుస్తకపు   అంచులకు   లోహపు  బిళ్ళలు   బిగించుతారు.  అందువలన   అంచులు  విరిగిపోవు.   తాళమువేయు   వసతి,  ఇండెక్సు   కాగితములు   మొదలగు   ఎన్నో   క్రొత్త    పద్ధతులు   కలిపిచేయుదురు.   అందువలన  ఎక్కువ   సమయము  పట్టును.   కాని  చాలా  కాలము  దృఢముగా  వుండును.   ఈ   పద్ధతిని   వెల్లమ్   బైండింగ్   అనియు  మరియు  లెడ్జరు   బైండింగ్   అనియుకూడా   అంటారు.

2.  Manifold   Binding :

రశీదు   పుస్తకాల  తయారీ   పద్ధతి  :

             ఈ    పుస్తకాల  తయారీలో   కొన్ని   ప్రత్యేక   పద్ధతులు   గలవు.   ఇది   చాలా   చౌకరకము.   యంత్రములు   విరివిగా   వాడుతారు.   నంబరింగ్   మరియు  perforation    చేయుదురు.   ఈ   సన్నని   వరుసరంధ్రములవలన    కాగితము   సులభముగా  ఎంచుటకు   వీలుకల్గును.  ఉ  :—  చెక్కు   పుస్తకాలు,   రశీదు  పుస్తకాలు   వగైరా.

3.  Exercise  Note  Books  :

వ్రాసుకొను   పుస్తకాలు  ( నోట్సులు )   తయారుచేయు   పద్ధతి  :

        ఈ   రకపు   పుస్తకాల    తయారీ   చాలా   సులభమైన   పద్ధతి   మరియు   తక్కువ   ఖరీదైనది.   కాగితముల   పై   గీతలు   వేయుటకు   Pen  ruling   మరియు  Dise  ruling   అను  యంత్రములను   వాడుదురు.   వీటి  సహాయమున   నిలువు   గీతలు,  అడ్డ   గీతలు   రకరకాల   పద్ధతుల్లో   వేయవచ్చును.   ఒకేసారి   రెండురంగుల   గీయవచ్చును.  కొన్ని  యంత్రములలో   రెండువైపులా   ఒకేసారి   రెండురంగుల   గీతలు  వేయవచ్చును.   అట్లా   గీతలు   వేసిన   కాగితములను   మడిచి,   తక్కువ      ఖరీదైన    కాగితపు   అట్టవేసి   యంత్రము   సహాయమున   కుట్టి   పుస్తకము   మూడువైపులా   కత్తిరించుదురు.   పైనతెల్పిన   పద్ధతులన్నీ    యంత్రముల   సహాయమున   ఎంతో   తొందరగా   చేయవచ్చును.   

4.  General  Office  stationery  :

సాధారణముగా   ఆఫీసులలో   వాడు   పుస్తకములు  :

             ఈ    పద్ధతులకు   పుస్తకములు   తయారుచేయు  పద్ధతులకు  కొంత   తేడా  కలదు.     ఉదా  :   Letter  Head  Pads,  Tear  Off  Pads etc.  ఈ   పద్ధతిలో   ( Writing pads ),  సిరా  అద్దుకొనే   అట్టలు  ( Blotting Pads ),  కాగితపు   బరువులు   ( Paper Weights ),   ఫైళ్ళు,  కవర్లు  మొదలైనవి.

   

                            ప్రశ్నలు

1.  బైండింగ్   పనులను  ఎన్ని   విధములుగా  వర్గీకరించినారు?  అవి   ఏవి?

2.  లెటర్  ప్రెస్   బైండింగ్ లోని  రకములు  ఏవి?  వాటిని  తయారుచేయు  పద్ధతులు  తెల్పుము.

3.  స్టేషనరీ   బైండింగులోని   రకములు   ఏవి ?  వానిని  తయారుచేయు  పద్ధతులులేవి?

అధ్యాయము —3

    పుస్తకాలు   బైండింగు   చేయుటకు  కావలసిన   

                         పరికరములు

                Book   Binding  Tools

         బైండింగ్    పనులుచేయుటకు   తగినటువంటి   పరికరములు   కావలయును.   వీటిసహాయమున   వివిధరకములైన   పనులను   సులువుగాచేయవచ్చును.   ఈ    పరికరములను    వాడునప్పుడు   తగుజాగ్రత్తలు   పాటించవలెను.   సరిఅయిన   పరికరములను   వాడుట   మంచిపద్ధతి.   

1.  ఫోల్డర్  ( Folder ) :

                  దీనిని   దంతముతో   చేయుదురు.   ఇది   సుమారు   6   అంగుళముల    పొడవు   వుండును.   దీనికి   ఒకవైపున   గుండ్రముగాను   మరియొక    వైపున   ఏటవాలుగాను   చేయబడియుండును.   ఇది    కాగితములను   మడచుటకు   ( అనగా  మడిచిన   కాగితము  పై   రుద్దుటకు )  మరియు   అతికించునట్టి   కాగితములు,   గుడ్డ,   వగైరాలపై   రుద్దుటకు   కూడా   దీనిని   వాడుదురు.   ఈ   ఫోల్డర్సు   ప్లాస్టిక్ తోను,   చెక్కతోను   గూడా   తయారుచేయుదురు.   

2.  సూదులు  ( Needle ) :

               వీటిని    పుస్తకములను   కుట్టుటకు   ఉపయోగించెదరు.   ఇవి   దృఢముగా   నుండి  దారము   పెట్టుటకు  అనువైన   రంధ్రము  కలిగియుండవలెను.

3.  కంఠాణి  ( Bodkin ) :

              వీటిని    కాగితములపైనను,   అట్టలపైనను   రంధ్రములుచేయుటకు   ఉపయోగింతురు.   వీటిని   ఇనుముతో   తయారుచేయుదురు.    వీటికి  ఒకవైపున    సన్నముగాను   మరియు   పదునుగానుండి,   మరియొకవైపున   చదరముగానుండును.   వీటిని   వాడునపుడు   పుస్తకముక్రింద     అట్టనుపెట్టవలెను   లేనిచో   టేబుల్ పై   రంధ్రములుపడి   టేబులు   మరియు   కంఠాణి    చెడిపోవును.   అందువలన   దీనిని   ఉపయోగించునపుడు  జాగ్రత్త    తీసుకొనవలెను.  ఎక్కువకాగితములకు   రంధ్రములు   వేయునపుడు   ఇనుపసుత్తి   సహాయమున   ఈ   కంఠాణి పై   కొట్టవలయును.

4.  రంపము  ( Tenonsaw ) :

              పుస్తకములు   కుట్టునపుడు   సెక్షనుల   వెనుకవైపున   రంధ్రము   చేయుటకు   దీనిని   ఉపయోగింతురు.   అట్లా   చేసినందువలన   కుట్టుటకు   సులభముగా   నుండును.

5.   కత్తి   ( Knife ) :

                   మంచి   పదునైన   కత్తి   కాగితములు,   గుడ్డ,  క్యాలికో   టేపు   మొదలగు   వాటిని   చించుటకు   ఉపయోగపడును.   

6.  ప్యారియింగ్   కత్తి   ( Paring Knife ) :

               రకరకముల   పద్నతులలో   ప్యారియింగ్    కత్తులు   దొరకును.   వీటిని   తోలు   బైండింగ్   చేయునపుడు   తోలు   అంచులను   సన్నబరచుటకు   ఉపయోగింతురు.   

7.  నునుపురాయి  ( Paring  stone ) :

             దీనిని   తోలు   అంచులు   ప్యారియింగ్   కత్తి   ద్వారా   సన్న   పరచునపుడు   తోలు  క్రింద   ఆధారముగా   పెట్టుకుందురు.

8.  గరుకురాయి   ( Oil  Stone ) :

               దీనిని    కత్తులు   పదును   చేసుకొనుటకు   వాడుదురు.  దీనిని   చెక్కపెట్టెలో    బద్రపరచుదురు.   దీనిపై   కొన్ని   చుక్కల   నూనె   వేసి  కత్తులను  పదునుచేయుదురు.   ఇవి  రెండు   సైజులలో   దొరకును.

9.  బ్రష్ లు   ( Brushes ) :

            ఈ    బ్రష్  లను  ' పేస్టు '    పూయుటకు   ' గ్లూ '   పూయుటకు   వాడుదురు.   పని   అయిన   వెంటనే   వీటిని   నీటిలో   శుభ్రముగా   కడిగి   పదిలపరచవలెను.   

10.  కత్తెర  ( Scissors ) :

            కత్తెరతో   క్యాలికో ,   తోలు,  రెగ్ జీన్   మొదలైన   వస్తువులను   కత్తిరించుటకు   వాడుదురు.   

11.  సుత్తి  ( Hammer ):

            రకరకముల    ఇనుప   సుత్తులను   వివిధరకముల   పనులకు  వాడుదురు.   ఉ:—   పుస్తకాలు   Rounding   and   Backing   చేయుటకు  మరియు   కాగితములపై   Bodkin తో    రంధ్రములు   వేయునపుడు   కొట్టుటకు   వాడెదరు.   

12.   మూల   మట్టము   ( Straight  edge ) :

                దీనిని   నేరుగా   గీతలు   గీయుటకు   మరియు   కాగితములు   మొదలగునవి   వంకరలేకుండా   కత్తిరించుటకు   సహాయకారిగా   ఉపయోగింతురు.   

13.  నాకింగ్   డౌన్    ఐరన్  ( Knocking  down  iron ) :

               ఇది   8 x 4  అం. ల    సైజుగల   ఇనుపదిమ్మె.   దీనిని   పుస్తకములు   కుట్టునపుడు   Sections   level  గా   తట్టుటకు   ఉపయోగింతురు.

14.  బాక్సింగ్   బోర్డ్స్   ( Backing  Boards ) :

              ఇవి    ఏటవాలుగా    నుండు   చెక్కలు.   వీటిని   Saw  cuts   చేయునప్పుడు,   మరియు  పుస్తకము   వెనుకభాగమును  గుండ్రముగా   చేయునప్పుడు   పుస్తకమునకు   రెండువైపులా   ఆధారముగా   వుంచుదురు.   

15.  ప్రెస్సింగ్    బోర్డ్స్   ( Pressing  Boards )  :

            ఇవి   నునుపైన    అల్యూమినియమ్ తో   చేయబడ్డ   ప్లేట్లు .    ఇవి  10"  x  12"   సైజులో   వుండును.  పుస్తకాలను  అదుముటకు   ముందు  ఈ   అట్టలను  పైన   క్రిందపెట్టుదురు.   అందువలన   పుస్తకములపై   ఎలాంటి   గుర్తులుగాని   మరకలుగాని   పడవు.

16.  గ్లూ    కెటిల్  ( Glue  Kettle )  :

               ఇవి   రెండుపాత్రలు   ఒకదానిలో   నొకటి   అమర్చబడి   యుండును.   ఆ   రెండు   పాత్రలమధ్య   నీటిని   నింపుదురు.   లోపలిపాత్రలో   ' గ్లూ '   ముక్కలను   పొడిచేసి   నీటిలో   కలుపుతారు.   బయటి   పాత్రను  వేడిచేయుదురు.   కాబట్టి   లోని   పాత్ర   కూడా   మధ్య   నీటిద్వారా   వేడి   చెందెను.   ఈ    విధముగా    చేసినందున    ' గ్లూ '   మాడకుండా  వుండును.  మరియు   గట్టిగా   కరచుకొను   గుణములు   కలిగియుండును.   

17.  ప్లయర్లు  ( Pliers )  :

ఇవి   ఒకరకమైన    కత్తెరలు.   వీటికి   పొడవైన   దవడలు   ( Jaws )    కలిగియుండును.  వీటి  సహాయమున   తీగలు   వంచుట   మరియు   త్రుంచుటకు   ఉపయోగపడును.   

18.  పంచ్ లు  ( Punches )  :

            ఇవి    రంధ్రములు   చేయుటకు   ఉపయోగించు    ఇనుప   పనిముట్లు .   ఇవి   వివిధ   సైజులలో   దొరకును.   ఇవి   పదునుగ  నుండును.   వీటిని   ఆఫీసు   ఫైళ్ళు   ( Files ),   ఫోటోఆల్బమ్ లను   చేయునప్పుడు   రంధ్రములు   చేయుటకు   ఉపయోగింతురు.  

eg  :-  Round  punch ,  slit  punch  and  T  —  shape  punch.

19.  ఉలి  ( Chisel )  :

                ఇవి   పదునైన   ఇనుప   పనిముట్టు.   అట్టలపైన   చతురస్రాకారపు   రంధ్రములు   చేయుటకు   దీనిని  ఉపయోగింతురు.

20.  మైదా  గిన్నెలు  ( Paste vessels ) :

              ఇవి   ప్లాస్టిక్   లేదా   పింగాణి   పూత   పూసిన   ఇనుప   గిన్నెలు.   వీటిలో    గట్టి   Paste ,  పల్చటి   Paste ను   వేరు  వేరుగా   కలిపి   ఉంచుదురు.   

మెరుగుపెట్టు   పనిముట్లు  ( Finishing  Tools ) :—

         సాధారణముగా   విలువైన   పుస్తకాలు   బైండింగ్    చేయునప్పుడు,   వాటిని  చివరిదశలో   అనగా,   అట్ట  వేయుట,   కవరింగ్   చేయుట   అనుపనులు   అయిన   తరువాత,  అట్టి   బైండింగ్   

 పుస్తకమునకు  మెరుగులు   పెట్టుపనిని   చేయుదురు.  అట్లా   చేసినందువలన   పుస్తకముయొక్క    బైండింగ్   ఆకర్షణీయముగా   వుండును.  కాని   ఈ   చివరిదశలో   ఎలాంటి  పొరపాటు   జరిగినను  అది   పుస్తకముయొక్క   స్వరూపమును   చెడగొట్టును.  అందువలన   ఈ   మెరుగుపెట్టు   పనిని   అతి   జాగ్రత్తగా   చేయవలయును.   అట్లాగే   ఈ   మెరుగుపెట్టుటకు   ఉపయోగించు   పనిముట్లను   సరిగా   సక్రమపద్ధతిలో   వాడుకొనవలయును.   పుస్తకముల   మెరుగుపెట్టుటకు   ఉపయోగించు   పరికరములన్నియూ   ఇత్తడి   లోహముతో    చేయబడినవి.   ఈ   పరికరములను   వేడిచేసి   వాడవలయును.   వీటికి   ఉపయోగించుటకు   తగిన   Handles  వుండును.   అట్టి   పరికరములలో   ముఖ్యమైనవి  ఈ   దిగువన   తెలుపబడినవి.

బుక్ బైండింగ్ - 5 - పుస్తకము కవరింగ్ మరియు ఫినిషింగ్ చేయుట

 అధ్యాయము  —2

     పుస్తకము   కవరింగ్   మరియు   ఫినిషింగ్       

                          చేయుట

     ( Book  Covering  and  Finishing )

              మిారు    క్రింది    తరగతిలో   పుస్తకము   యొక్క   కవరింగ్   విశిష్టతను,    మరియు   కవరింగ్ నకు   వాడునటువంటి   వివిధరకములైన   వస్తువులను   గురించియు,   కవరింగ్   పద్ధతులను  గురించియు    తెలిసికొనియుంటిరి.   తక్కువ   ఖరీదుగల    పుస్తకములను   తీగకుట్టుతోగాని   మూడు   రంద్రముల    కుట్టు   పద్ధతితోగాని   కుట్టి    కాగితపు   అట్టలను   అంటించెదరు.   లేదా   గుడ్డతోగాని    కవరింగ్   చేస్తారు.   కొంచెము    మన్నికగా   వుండవలసిన   పుస్తకాలకు   అట్టలు    అంటించి   బౌండు   చేస్తారు.   ఖరీదునుబట్టి    బౌండును   కవరింగ్   చేస్తారు.    అట్టి    పద్ధతులలో   క్వార్టరు   బౌండు,   హాఫ్   బౌండు,  ఫుల్   బౌండు    అనునవి   ముఖ్యమైనవి.

       కొన్ని      సందర్భములలో   అవసరమునుబట్టి      పుస్తకముద్రణ    మరియు    కవర్ల    ముద్రణ   లేదా     పుస్తక    కేసులు   తయారుచేయుట    అనునవి   వెంటవెంటనే    జరుగును.   పుస్తకము   ముద్రణకాగానే    కవర్లు   లేదా   కేసులు   అతికించి     అలస్యమును   నివారించవచ్చును.   కానీ   ఈ    పద్ధతిలో   కొన్ని   సాంకేతిక   ఇబ్బందులు   ఏర్పడుటకు   అవకాశముగలదు.   అందుకని   ఇబ్బందులను   అధిగమించుటకు   ముందుగా   కొన్ని   విషయములను   తెలుసుకొనవలయును.   అవి   ఏవనగా   (1)  పుస్తకముమందము  (2)  పుస్తకము సైజు.   ముద్రణకు   ఉపయోగించునట్టి   కాగితముతో   ఒక   ' మాదిరి '  పుస్తకమును   నిర్ణయించిన   కొలతలలో    తయారుచేసుకోవాలి.    ఏ   పరిస్థితులలోను    కాగితము  మరియు   పుస్తకపు   కొలతలలో   మార్పు   రాకూడదు.   మాదిరి    పుస్తకమును   మూడువైపులా   కత్తిరించి,   దానికి   సరిపడే   కేసును   తయారుచేయాలి.    మాదిరి    పుస్తకము   ఆధారముగా   అట్టలను,   కవరింగ్   గుడ్డలను,   కావలసిన   సంఖ్యలో   ఒకేసారి   కత్తిరించి   కేసులు   తయారుచేయాలి.   ఈ  లోపల   పుస్తకములను   తయారుచేసి   ఎండ్   పేపర్లను   అంటించి  మూడు   అంచులయందు   కత్తిరించి,   దానిని   కేసులయందు   బిగించెదరు.   ఈ   విధముగా   చేయుటవలన   పుస్తకములను   వెంటవెంటనే   మార్కెట్టులోనికి   పంపవచ్చును.   ఉదా  :—    డైరీలు,   ప్లాస్టిక్   కేసులతో   కవరు   చేయబడిన   వైద్య,  ఇంజనీరింగ్   మరియు   న్యాయశాస్ర్త    పుస్తకములను   ఈ  విధంగా   చేస్తారు.

కేసును   తయారుచేయుట  :—

కావలసిన   వస్తువులు  :— 

 (1)   కవరింగ్   గుడ్డ  / కేలికో / రెక్సిన్ / కేన్ వాస్ 

 (2)  స్ర్టాబోర్డులు   లేదా   గ్రేబోర్డు.

 (3)  పల్పు  బోర్డు  ( హాలోపీసు  Hallow piece )

 (4)  గ్లూ  ( Glue )

పనిముట్లు  :—    కత్తి,   కత్తెర,   ఫోల్డర్ ,  నిప్పింగ్  ప్రెస్ .

1,2.  Straw  boards

3.  Hallow piece

4.  Covering cloth

కవరింగ్ కు   ఉపయోగించు  గుడ్డను   కావలసిన   సైజుకన్నా  2  అం.  పెద్దదిగా   తీసుకొనవలయును.   ఈ   ఎక్కువ   గుడ్డ   కేసులోనికి   మడచుటకు   ఉపయోగింతురు.   టేబుల్   మిాద   కాగితమునువేసి,   దానిపై   కవరింగ్   గుడ్డను   గరకువైపు   పైకివచ్చులాగున    వుంచవలెను.    అట్టలను   పెట్టవలసిన    స్థలము   మరియు   

' ఫ్రెంచిగ్రూ '   స్థలమును   సరిగా   పెన్సిల్ తో   గుర్తుపెట్టవలయును.   పల్పుబోర్డును.   పుస్తకము   మందము   మరియు   పొడవునకు   సరిపడేలా   కత్తిరించు   కొనవలెను.   ఇది   హాలో   బ్యాక్ గా    ఉపయోగపడును.  కవరింగ్   వస్తువుపై  ' గ్లూ ' ను    పూయవలెను.   పల్పుబోర్డును   గుడ్డకు   మధ్యలో    వుంచవలెను.   దీనికి   రెండు,   వైపులా  పటములో   చూపిన   విధముగా   అట్టలను   1/8  అం.   సందును   విడిచి.   అంటించవలెను.   దీనిని  

 ఫ్రెంచిగ్రూ   అంటారు.   కత్తెరతో    కవరింగ్  గుడ్డ    అంచులను   అట్టకు  1/8"   దూరము   వుంచి  45  డిగ్రీలలో    కత్తిరించవలెను.   ఈ   విధముగా   చేయుటవలన   కవరింగ్  గుడ్డ    అంచులయందు   ఎత్తుగా   ముడి  ఏర్పడదు.   పైగా   అంచులు   కచ్చితముగా   నుండును.   ప్రస్తుతం   కవరింగ్   వస్తువును   మడచి   అంటించవలెను.   నాల్గువైపులా   అంటించిన    తరువాత   దానిని   ప్రెస్సింగ్ లో   పెట్టాలి.   ప్రస్తుతం   కేసు   తయారైనది.

కేసును   ఫినిషింగ్  చేయుట  :—

          కేసుమిాద    మరకలు   లేకుండా   తడిబట్టతో   గాని   స్పాంజితోగాని   తుడవవలెను.   తక్కువరకం   కేసులు   ఎక్కువ   మొత్తంలో   కావలెననిన,   వాటిమిాద   ముద్రించుతారు.   కానీ   ఈ  ముద్రణ   త్వరలోనే   చెరిగిపోయి   చూచుటకు     బాగుండదు.   ఖరీదైన    కేసులమిాద    ఎక్కువ   కాలము   మన్నికగా   వుండుటకు   బ్లాకింగ్   చేస్తారు.  దీనిమిాద    గోల్డ్  టూలింగ్    చేస్తే    ఆకర్షణీయముగా    వుండును.   కేసులమిాద,   పుస్తకముపేరు,   గ్రంథకర్త,  మోనోగ్రాము    మరియు   పబ్లిషర్   పేరు   ఎంబోజింగ్   పద్ధతిలో   ముద్రించెదరు.   రకరకాల   డిజైన్స్ తోను,   బార్డర్స్ తోను   కేసును   అలంకరించెదరు.   తోలును   వాడినయెడల,   కలరింగ్ ,   పాలిషింగ్   లేదా   వార్నిషింగ్    చేస్తారు.   ఫినిషింగ్   పనిముట్లను   ప్రత్యేకముగా   ఇత్తడితో   చేస్తారు.   గోల్డింగ్   చేయవలసినచోట   గ్లేయర్ ను    పూస్తారు.   దానిమిాద   గోల్డింగ్     కాగితమునుపెట్టి,   గోల్డు   కాగితము   వెనుక   వేడిచేసిన   పనిముట్టుతో   అదుముతారు.   గోల్డు   కాగితము  వేడికి   కరిగి   పుస్తకముపైన   అంటుకొనును.    ఈ    పనిని   చేయుటకు  ఎంతో   నైపుణ్యము   కావలయును.   వస్తువునుబట్టి   పనిముట్లను   వేడిచేసుకోవాలి.   తక్కువ   కాపీలను   చేతితో   చేస్తారు.   ఎక్కువ   కాపీలను   ఎంబోజింగ్   మిషన్   సహాయమున   చేస్తారు.   ఈ    యంత్రములో   వేడిని   వత్తిడిని   కావలసిన   రీతిలో   వాడుకొనవచ్చును.  ఒకసారి   పూర్తి   పేజీని   అలంకరించవచ్చును. 

ఫినిషింగ్    పనిముట్లు   :

1. ఫిల్లెట్సు

2.  ప్యాలెట్సు

3. రోల్సు

4. టైపుహోల్డరు

5. ఫినిషింగ్ ప్రెస్ 

6. ఫినిషింగ్   స్టౌ

7. గౌజస్

8. బార్డర్స్

9. టైపులు

10. బర్ నిషర్స్  మొదలగునవి

                          ప్రశ్నలు

1. కవరింగ్   చేయుటలో   మాదిరి   పుస్తకము   ప్రాముఖ్యమేమి?

2. పుస్తకము   కేసును   తయారుచేయు   విధనము   వ్రాయుము?

3. ఫినిషింగ్  చేయుటకు  కావలసిన   పనిముట్లేవి?

అధ్యాయము  —3

         ఇండెక్స్   పుస్తకాలు  తయారుచేయుట

ఇండెక్స్   ఆవశ్యకత  :

       పుస్తకములను   ముఖ్యముగా   వాడుకనుబట్టి   రెండువిధములుగా   విభజింపవచ్చును.   అందు   మొదటిది   చదువుకొను  పుస్తకములు.   రెండవది   వ్రాయుటకు   ఉపయోగించు  పుస్తకములు.  మొదటిరకమును    పుస్తకములో    "  విషయసూచిక "   వలన   మనకు   కావలసిన    అధ్యాయమును   సులభముగా   చూడగల్గు    చున్నాము.    రెండవరకము   పుస్తకాలలో   ముఖ్యమైనది   అకౌంటు   పుస్తకాలను   తయారుచేయుట.   ఖరీదునుబట్టి   ఈ   పుస్తకాలు     వివిధ   పద్ధతులలో   తయారుచేస్తారు.   

       ఇండెక్స్    పుస్తకముయొక్క    ఆవశ్యకత   ఏమనగా,    పెద్ద   పెద్ద    పుస్తకములలో,    మనకు      కావలసిన    విషయముమగాని,   వ్యక్తి   పేరుగాని,   అకౌంటు   నంబరుగాని    లేదా   టెలిఫోన్   సంబరుగాని,    పోస్టాఫీసులలో    వివిధరకాల   పిన్ కోడులను,    తపాలాబిళ్ళలను,   ఈ   పద్ధతిద్వారా      అతిసులభముగా,    త్వరగా   వెతుకుటకు   వీలుకల్గును.    ఇందువలన   పుస్తకములో   అవసరముగా   కాగితములను   త్రిప్పుట    అందుమూలముగా    జరుగు   ఆలస్యము   నివారించబడును.   పుస్తకముయొక్క    మన్నికకాలము   కూడా   పెరుగును.

        ఇండెక్స్    విధానము   ముఖ్యంగా   మూడు    పద్ధతులలో    గలదు.   అవి   ఏవనగా   (1)  సింగిల్    లెటర్   ఇండెక్స్   (2)   డబుల్   లెటర్   ఇండెక్స్   (3)  కట్ త్రు    ఇండెక్స్.   ఇవి   కాకుండా    మరి    రెండు   పద్ధతులు    గలవు.   టేబ్   ఇండెక్స్     అనియు   ఒవెల్    ఇండెక్స్   అనియు   గలవు.

ఇండెక్స్ ను    తయారుచేయుట  :—

          ఇంగ్లీషుభాషలోగాని,    మరి  ఏ   ఇతర    భాషలోనైనాగాని,   వ్యక్తులపేర్లు   కొన్ని    అక్షరములతోనే   ఎక్కువగా   వాడబడతాయి.   మిగిలిన   అక్షరములు   అప్పుడప్పుడు  పదమునకు    ముందుగా   వాడబడతాయి.   అందువలన   అక్షరముల    వాడుకనుబట్టి   ఇండెక్స్    పుస్తకములో   కాగితముల    సంఖ్యను    కేటాయించుకొనవలెను.   కొన్ని    అక్షరములతో   పేర్లు   సాధారణముగా   వాడుకలోనికిరావు.  అట్టి    అక్షరములను,    ఇండెక్స్ నందు    వేరే    అక్షరముతో   కలుపుటగాని   లేదా    తీసివేయుటగాని   చేయవలెను.    ఉదాహరణకు   ఆంగ్లభాషలోని   26    అక్షరములను   వాడుక    విధానమునుబట్టి   ఇండెక్స్    స్కేల్ నందు    24  అక్షరములుగా    చేయబడినది.    అందువలన   ఇండెక్స్   చేయవలసిన   పుస్తకముయొక్క    పొడవును   కొలిచి,   దానిని   24   సమభాగములుగా   విభజించాలి.   యిందుకుగాను    ఒక   పల్పుబోర్డును   పుస్తకము  పొడవునకు   సరిపడునట్లుగా   తీసుకొని,   దానిని   24   సమభాగములుగా   గుర్తించుకొని   ఇండెక్స్    స్కేలును   తయారుచేయాలి.    ఈ    ఇండెక్స్    స్కేలు  పుస్తకము   సైజునుబట్టి   మరియు   పద్ధతినిబట్టి   మారుచుండును.

        ఇండెక్స్   చేయవలసిన   పుస్తకమును   మూడు   అంచులయందు   కట్   చేయాలి    ముందు   అంచునందు   పైన   క్రిందివైపు   1/2  సెం.మిా.    స్థలమును   వదలి   మధ్య   దూరమును   24   సమభాగములుగా    ఇండెక్స్    స్కేలు    సహాయమున   గుర్తించుకొనవలయును.    పైనుండి   ఒక్కొక్క   అక్షరమునకు   కేటాయించిన   కాగితములను   లెక్కించవలెను.   చివరి   కాగితము  క్రింది   ఒక   పల్చటి   రేకును   వుంచవలెను.  ఇండెక్స్    స్కేలు    సహాయమున  మొదటి   అక్షరమును   కాగితము   పైన    గుర్తించవలెను.   తరువాత   బ్లేడ్   సహాయమున,   గుర్తు   క్రిందిభాగము   నుండి,   1 సెం.మిా.   వెడల్పున,   పుస్తకము    క్రిందివరకు   కత్తిరించవలయును.   ఈ   విధముగా   చేసినందువలన   ఆ   అక్షరమునకు   కేటాయించిన    

కాగితములన్నియు   ఒకే   పద్ధతిలో   నుండును.  ఇండెక్స్  లెటర్   మాత్రము   ముందుకు   వచ్చి   అగుపించును.   ఈ    విధముగా   ఒక్కొక్క   అక్షరమును   దానికి    కేటాయించిన    

కాగితములను   పైనతెల్పిన   రీతిలో   కత్తిరించవలయును.   ప్రస్తుతం   ఇండెక్స్  లెటర్  లన్నియు    ఒకదాని   క్రింద    మరియొకటి   మెట్లుమెట్లుగా   అగుపించును.   ఎరుపు,   నలుపు    రంగు   సిరాతో   అక్షరములను   A  నుండి  Z   వరకు  మార్చిమార్చి    రంగులలో   అద్దవలెను.     ఈ    విధముగా    సింగిల్    లెటర్   ఇండెక్స్   పుస్తకమును   తయారుచేయాలి.    

డబుల్    లెటర్   ఇండెక్స్   ( Double  Letter Index )  :—

            ఈ    పద్ధతిని    సాధారణముగా   పుస్తకము   పొట్టిగానున్నప్పుడు   వాడుదురు.   ఇందు   24   అక్షరములను  12   కాగితములలో   సరిపెట్టుదురు.   అనగా   కాగితమునకు   రెండు  అక్షరములు   కేటాయించుదురు.   ప్రతి   రెండు  అక్షరములకు   కేటాయించవలసిన   కాగితముల  సంఖ్యను   ముందుగా   నిర్ణయించుకొని,  పైన   తెల్పిన   పద్ధతిలోనే   ఇండెక్స్ ను   తయారుచేసుకోవాలి.   

కట్   త్రు   ఇండెక్స్  ( Cut  through  Index ) :—

         ఈ   పద్ధతిని   పైన  తెల్పిన   రెండురకాల   పద్ధతులలోను   చేయవచ్చును.   కాని   ఈ   పద్ధతిని   చేయుటవలన    పుస్తకము   అంచు   బలహీనమగును.   బైండింగ్   చేయుటకు  అనువుగా   వుండదు.   పైన  తెల్పిన   రెండుపద్ధతులలో    పుస్తకములోని   కొన్ని   కాగితములు   మాత్రమే   కత్తిరించబడును.   కాని      ఈ   పద్ధతిలో   ఇండెక్స్   స్కేలును   వుపయోగించి   పుస్తకములోని    పై     కాగితమునుండి   చివరి   కాగితపు   చివరివరకు   కత్తిరించుతారు.   ఈ    విధముగా   చేసినందున   కొన్ని   కాగితములు  ప్రత్యేకించిన   అక్షరమునకు   సరిపోకుండుట,   మరికొన్ని   అక్షరముల   కాగితములు  మిగిలి   వృధా   అయిపోవుట   జరుగును.   అందువలన   ఈ   పద్ధతిని   వ్రాసుకొనే   పుస్తకములకన్నా   సేంపిల్ ను   భద్రపరచు   పుస్తకాలుగా   వాడుకొనుట  మంచిది.

                          ప్రశ్నలు

1.  ఇండెక్స్   ఏ   పుస్తకాలకు  చేస్తారు?  దాని   ఉపయోగమేమి?

2.  ఇండెక్స్ లోని   రకములేవి?

3.  సింగిల్   లెటర్   ఇండెక్స్ ను  ఏ   విధముగా   చేస్తారు?

4.  కట్ త్రు   ఇండెక్స్   ఎట్లాచేస్తారు?   దాని   ఉపయోగమేమి?

5.  ఇండెక్స్   స్కేలును  తయారుచేయుటకు   కావలసిన  అంశము   లేవి?

    

                     అధ్యాయము  —4

     పుస్తకములను   అతికించుటకు   వాడునట్టి      

                       పదార్ధములు

         బైండింగ్   పనులు   చెయునప్పుడు   వివిధరకములైన    కాగితములను,   అట్టలను   వాడెదరు.   కవరింగ్ నకు  ఉపయోగించునట్టి   గుడ్డ,   క్యాలికో,   క్యాన్ వాస్,  రెక్సిన్   మరియు   తోలు   మొదలగువాటిని   అంటించుటకు    ఎన్నిరకములైన   అతికించు   పదార్ధములు   గలవో     తెలిసికొందాము.

           పుస్తకములు    అతికించు   పదార్ధములు   ముఖ్యముగా   రెండు   రకములు.   (1)  వృక్ష    సంబంధమైన    జిగురులు.   (2)   జంతు సంబంధమైన    జిగురులు.     ఈ    రెండూ   కాకుండా   సింథటిక్    రెజిన్స్    అనునవి    కూడా    గలవు.    వృక్ష    సంబంధమైనవాటిలో   బంక    ( Gum )  మరియు    పిండి    పదార్ధములు   గలవు.    మైదాపిండి,   జొన్నపిండి,   గోధుమపిండి          మొదలైనవి     ఉడకపెట్టి   వాడుదురు.   దీనినే   పేస్ట్    అని   అంటారు.    తోలును   అతికించుటకు  

పేస్ట్ ను   వాడరాదు.    వృక్ష    సంబంధమైన    జిగురులను  కోల్డ్    అడ్ హెసివ్ లని   కూడా అంటారు.   పేస్టులో   నీరు   కలిపి   వాడవచ్చును.   దీనిని    వేడిచేయనవసరములేదు.   జంతు సంబంధమైన    జిగురులలో    గ్లూ    ముఖ్యమైనది.   వీటిని   హాట్   అడ్ హెసివ్ లు   అని   అంటారు.    వీటిని   ఎముకలు   తోలు   మొదలగువాటినుండి   కరిగించి   తయారుచేస్తారు.   దీనిని   సన్నని   ముక్కలుగా   అమ్ముతారు.   ఈ   ముక్కలను   పొడిగాచేసి,   ప్రత్యేకమైన   పాత్రలో  నానబెట్టి  వేడిచేస్తారు.   వేడికి   ద్రవము   తయారగును.   దానినే   కరిగిన   గ్లూ   అంటారు.    దీనిని   వేడిగా   నున్నప్పుడే   ఉపయోగించాలి.   గ్లూ   పాత్రయందు   రెండు   గిన్నెలు   ఒకదానిలో    మరియొకటి   గలవు.   ఈ   రెండింటి   మధ్యన   నీరు   పోయవలయును.   బయటి   పాత్రను   వేడిచేసిన,   నీటి   ద్వారా   లోపలి   పాత్రవేడిచెంది      గ్లూ    కరుగును.   గ్లూను    రెక్సిన్ ,   తోలు,   అతికించుటకు   ముఖ్యముగా   వాడెదరు.   గ్లూ   పూసిన   పుస్తకాలను   ఎముకల   బారినుండి   కాపాడుటకు   కొన్ని    నివారణ    పద్ధతులను   తీసుకొనవలయును.   గ్లూ   పూసిన    వెంటనే    ఆరిపోవును.  కాగితములు   త్వరగా   అతుకుకొనును.   ఇది    కాగితములోనికి   ఇంకదు.   కేవలము   పైననే   గట్టి   పొరగా   ఏర్పడి అతుకుకొనును.   ఇది    కరుగునప్పుడు   వాసన   వచ్చును.   అందువలన   సింథటిక్   రెజిన్స్ ను   వేడిచేసి   వాడుచున్నారు.   దీనిని   యంత్రముల    ద్వారా   అతికించుటకు   ఎక్కువగా    వాడెదరు.

పేస్టును   తయారుచేయుట  :—

             దీనిని   మైదాపిండి,  గోధుమపిండి   లేదా   జొన్నపిండితో   చేస్తారు.   పిండిని   ముందుగా   నీటిలో   కలుపవలయును.   ఈ   మిశ్రమమునందు   క్రిమిసంహారక   మందులు   అయిన  మైలుతుత్తము,  పటిక   పొడి   కలుపుతారు.  కాస్టిక్   షోడాను   కూడా    కొద్దిగా   కలుపుకోవచ్చును.   దీనివలన   పేస్టు    త్వరగా   చెడిపోదు.

      మిశ్రమమును   పొయ్యిమీదపెట్టి   వేడిచేయాలి.   ఉండలు   కట్టకుండా   గురిటెతో    కలుపుతుండాలి.    కొద్దిసేపటికి    పేస్టు   తయారగును.   చల్లారిన    తరువాత   కావలసిన   పద్థతిలో    నీరు    కలుపుకొని    వాడుకొనవచ్చును.    ఈ   విధముగా   తయారైన పేస్టు   ఒక   వారంరోజులు    చెడిపోకుండా   వుండును.   ప్రస్తుతం   వాడుకకు   సిద్ధంగాయున్న  

పేస్టు లు    పెద్ద   డబ్బాలలో    లభ్యమగుచున్నవి. పేస్టు    వాడిన    పుస్తకములపైన   బొద్దింకలు,   చిమ్మటలు,  చదలు,   ఇతర పురుగులు   మొదలగునవి   చేరి    పేస్టునందలి   పిండిపదార్ధమును    తినుటకై     ప్రయత్నించును.  కాని    క్రిమిసంహారక   మందులవలన    తిన్న   వెంటనే    అవి   చనిపోవును.    పేస్టు ను   తోలును   అంటించుటకు   వాడిన    దీనిలోని   తడి   త్వరగా   ఆరిపోనందువలన    తోలు    చెడిపోవును.   అందువలన    పేస్టు   వాడరాదు.   సింథిటిక్   జిగురులు   చల్లనీటిలో    కూడా  కలిసి   వాడవచ్చును.   కోల్డ్    అడ్   హెసివ్ లు   తడిగావున్నప్పుడు   అంటించిన    వాటిని   కదల్చరాదు.   ఇది   అతుకుకొనుటకు   కొంత    వ్యవధిపట్టును.   అందువలన   వీటిని    యంత్రములలో     వాడుటకు   ఉపయోగించరు.

                            ప్రశ్నలు

1. కాగితములు    అతికించుటకు  వాడు   పదార్ధములు   ఎన్ని  రకములు?

2. గ్లూ  అనునది    ఏ  విధముగా    ఏర్పడును?

3. గ్లూను   వాడు   విధమును   తెల్పుము?

4. పేస్టు ను   తయారుచేయు  పద్థతి   తెల్పుము?

5. సింథటిక్   జిగురుల   ఉపయోగమేమి?

                     అధ్యాయము  —5

                బైండింగ్   సెక్షన్   అమరిక

       ( Planning  the  Binding  Section )

           కాగితపు    ఉత్పత్తులను   సాధారణముగా   ఎన్నో    రీతులలో   రకరకముల   పనుల   కొరకు   తయారుచేస్తారు.   కావున    పనిచేయు   తీరులో   కొన్ని   మార్పులు   ఉండును.

ఉదా  :—   చదువుకొను   పుస్తకాల   తయారీ   మరియు   వ్రాయు   పుస్తకముల   తయారీ   విధములలోని   స్వల్ప   మార్పులు.   కొన్ని   పనులు   రెండు   రకాల   పుస్తకాలకు   ఒకే   మాదిరిగా   వుండును.   పుస్తకాలు   బైండింగ్   చేయునట్టి   ఒక   పెద్ద   షాపులో   జరుగుపనులు   ఈ   విధముగా   నుండును.   కాగితములు   మడచుట,   కుట్టుట,   అట్టలు   అతికించుట,   అంచులు   కత్తిరించుట,   మ్యాపులు,   చార్టులు   అతికించుట,   సర్వీస్   రిజిష్టరులు   తయారుచేయుట,   రూలింగ్   చేయుట,   నంబరింగ్   చేయుట,   పర్ఫొరేషన్   చేయుట,  కౌంటింగ్ ,   గేదరింగ్,   పేస్టింగ్ ,   గ్లూయింగ్    అనే    రకరకాల   పనులను   చేయుచుందురు.   కావున   ఒక్కొక్క   పనికి   కావలసిన   పరికరములు,   ప్రత్యేక    స్థలమును   కేటాయించుకొనవలయును.   కొంతభాగము   చేసిన   పనిని,   ఏదో   కారణముచేత   ఆపవలసి   వచ్చినప్పుడు,  అట్టి    పనిని   భద్రపరచుటకొరకు   మరికొంత   స్థలము   కావలసియుండును.   అందువలన   కొద్ది   స్థలమును   ఇందుకొరకు   నిర్ణయించుకొనవలయును.   ఫోల్డింగ్   అయిన   కాగితములను   కట్టలుగా   కట్టి   గేదరింగ్    పనిని   సులభముగా   చేయునట్లు   చూచుకొనవలయును.   పిన్నింగ్    చేయవలసిన   పుస్తకములను   వేరే   కాపీలతో  కలుపకుండా   వుండునట్లు   చూచుకోవాలి.   కవరింగ్ ,   కట్టింగ్   చేయు   స్థలమును   కొంచెము  పెద్దదిగా   కేటాయించుకొనవలెను.   పుస్తకాలు   తారుమారగును. 

     బైడింగ్   యంత్రములు,   పరికరములు   వాటి   ప్రాముఖ్యతనుబట్టి    వాటిని   స్థానములను   కేటాయించవలెను.    యంత్ర    సామర్థ్యమునుబట్టి    వాటి   చుట్టూ    ఖాళీ   స్థలమును   ఏర్పరచవలెను.    ఎక్కువ     అవసరపడ్డ   యంత్రములను   ఒక    ప్రక్కగా   వుంచవలెను.    స్థలమును   వృధాచేసికొనకూడదు.  ఖాళీ   స్థలములో   వర్క్   బెంచీలను   వేసి,   పనిని   గ్రూపులుగా   విభజించి   త్వరగా   చేయించుట   తెలుసుకొనవలెను.   బరువుగల    యంత్రములను   క్రింది   అంతస్థులోనే   వుంచుకొనవలయును.   స్థలముచాలని   పరిస్థితులలో    వున్నదానిలోనే    అటకలుగా   ఏర్పాటువేసుకొని    తేలికపనులు   అక్కడ    జరిపించుకొనవలెను.

       బైడింగ్ కు   కావలసిన    ముడిపదార్థములను   చేరువలోనే     ఏర్పరచు   కొనవలయును.   ముద్రించిన    కాగితములనుగాని,   తయారైన    పుస్తకములను    గాని    డెలివరీ    చేయుటకు    ఎక్కువ   దూరము    తీసుకొనిపోకూడదు.   ముద్రణ    విభాగమునకు,   బైడింగ్   విభాగము    దగ్గరలోనే     వుండవలయును.    గదులకు  గాలీ,  వెలుతురు   బాగుగారావలయును.   ద్వారములకు   అడ్డముగా    ఏమీ   వుంచరాదు.   పేస్టు,   గ్లూ లను   దూరముగా    వండి,   లోనికి   తెచ్చుకొనవలయును.   అగ్ని  ప్రమాదములు రాకుండా     తగిన   ఏర్పాట్లు   చేసుకొనవలయును.   గదిని    శుభ్రముగా    నుంచుకొనవలయును.   కాగితపుచెత్తను   మూటగాకట్టి   దూరముగా    నుంచవలెను.

         ప్రతిదినము   చేయునట్టి   పనులను,   పుర్తిచేసిన    పనులను   రిజిష్టరునందు   వివరముగా    వ్రాసిపెట్టు   కొనవలయును.   పుర్తిచేసిన   పనిని   లెక్కించి,   కట్టలుగా    కుట్టి,  రశీదు   తీసుకొని    బట్వాడ    చేయవలయును.   ప్రతిరోజు  అయిన   తరువాత,   పనిముట్లు,   పరికరములు   లెక్కచూచుకొని   శుభ్రపరచాలి.    ఈ  విధముగా   బైడింగ్   సెక్షన్ ను   ఏర్పరచుకొని   ఏ  ఇబ్బందీ    లేకుండా   పనులు   చేసుకోవలెను.

                           ప్రశ్నలు

1. బైండింగ్    షాపులో   చేయు   వివిధ   పనులను   తెల్పుము?

2. బైండింగ్    షాపులో   యంత్రములను   ఏర్పాటు   చేయునపుడు   ఊహించవలసిన   వీషయములేవి?

3. అగ్ని   ప్రమాదములు   రాకుండా   తీసుకోవలసిన   జాగ్రత్తలేవి?

బుక్ బైండింగ్ 4. బౌండు కవరింగ్ పద్ధతి :—

 క్వార్టరు   బౌండు  కవరింగ్   పద్ధతి  :—

         ఈ   పద్ధతిలో   పుస్తకము  యొక్క   వెడల్పులో   వెనుకనుండి  1/4 వ  భాగమునకు  ఒక  రకమైన   కవరింగ్   వస్తువును,  మిగిలిన   3/4 వ  భాగమునకు,   వేరే   రకపు    కవరింగ్   వస్తువునుమా  వాడుతారు.   అందువలన   ఈ   పద్ధతికి   క్వార్టర్   కవరింగ్    అని   పేరుకల్గినది.  బ్యాక్   కవరింగ్   వస్తువును    తీసుకొనునప్పుడు   పుస్తకము   మందమును  మరియు   పుస్తకము  వెడల్పులో   సగముకన్నా   కొంచెము   ఎక్కువ    వెడల్పుగల   కొలతలలో     కవరింగ్   వస్తువును    తీసుకొనవలయును.  Turned - in   పద్ధతి   ప్రకారము   కవరింగ్   చేయునట్లయిన   పుస్తకము  పొడవుకన్నా  2 అం.  ఎక్కువగా  Bank  Covering  material  ను   తీసుకొనవలయును.   వెడల్పులో   ఏమీ  మార్పు   వుండదు.   తరువాత  

కవరింగ్   చేయునప్పుడు   రెండు  వైపులా  1 అం.  చొప్పున   అట్టలలోనికి  మడిచెదరు.   పుస్తకముయొక్క   మిగిలిన   3/4  భాగమును  వేరే   వస్తువుతో   కవరింగ్   చేయునప్పుడు   కూడా   1 అం.   ఎక్కువగా   కవరింగ్   వస్తువును  తీసుకొనవలయును.   దీనిని   అంటించునప్పుడు   సరిగా  1/4  భాగమునుండి   మిగిలిన   భాగము   మిాద   అంటించవలెను.  ఎక్కువగా  వున్నభాగమును   అట్టలలోనికి   Head,  Tail,   Fore   edge ల   అట్టలోపలి   వైపునకు  మడిచి  అంటించవలెను.  ఈ   విధముగా  అట్టలకు    రెండు   వైపులా   చేయవలెను.   చివరిగా  ఎండ్   పేపరు   మీద   గట్టి   పేస్టును   రాసి   అట్టలోపలి   భాగమునకు   అంటించవలెను.   ఆ  తరువాత   పుస్తకమును   కదిలించరాదు.   తేలిక   అయిన   బరువు   క్రింద   వుంచవలెను.  ఈ   విధముగా   క్వార్టర్   బౌండు   కవరింగ్   తయారగును.

హాఫ్   బౌండు ( Half  Bound )కవరింగ్   పద్థతి :—

        ఇందుకు    కూడా   రెండు   రకాల   వస్తువులను   కవరింగ్ కు   వాడతారు.   కానీ   రెండు  వస్తువులు   పుస్తకము    యొక్క   వెడల్పులో    సగముగా    నుండును.   కొంత   మంది   వెనుక   భాగమున,   మరియు  పుస్తకము   మూలలయందు   ఒక    రకమును   వాడుతారు.    వీటి   మధ్యగల    ఖాళీస్థలమును    వేరొక    వస్తువుతో    అతికించుతారు.   మరికొంతమంది  ఈ   పద్థతిని   వేరే   విధముగా    చేస్తారు.   అది   వెనుకవైపున   1\4  న   భాగము,   ముందు  అంచులయందు  1\4 వ   భాగము   అనగా   మొత్తము  1\2   భాగమునకు  సమానముగా   ఒక  వస్తువును,   మధ్య  ఖాళీగావున్న  1\2   భాగము   వెడల్పునందు   వేరే   వస్తువును    వాడతారు.    వస్తువులను    కత్తిరించనప్పుడు     కొంచెము   పెద్దవిగా   తీసుకొనవలెను.    వాటిని     Turned-in  చేయుటకు    వీలుగా   వుండాలి.    కార్నర్సును   45॰ లో   కత్తిరించి   అంటించవలెను.    అంచులయందు   కోసుగా    నుండవలెను.   కొంతమంది     రౌండ్    కార్నర్సు   కూడా    చేస్తారు.   Half  bound   అనునది     చాలా   మన్నిక    గల  పద్థతి.   దీనికి    తోలును    ఎక్కువగా    వాడుతారు.    మధ్యప్రదేశములో    క్యాలికో,   రెక్జిన్   లేదా    క్యాన్   వాస్ ను   వాడుతారు.     తోలును   ఉపయోగించి   కవరింగ్   చేయునపుడు    కొన్ని   జాగ్రత్తలు    తీసుకొనవలెను.   తోలులో   మరకలు,   చిల్లులు    లేకుండా   శుభ్రముగా   నుండవలెను.   ఎక్కువ    మందముగా   వుండరాదు.   అంచులను   చెక్కవలెను,   లేనిచో   సరిగా   కరుచుకొనదు. ఇందుకుగాను    ప్యారింగ్   కత్తిని    ఉపయోగించాలి.    తోలును  ' గ్లూ ' తో   అతికించవలెను.   ' గ్లూ '    త్వరగా    ఆరిపోవు   స్వభావము   గలది.   paste ను    తోలుకు   వాడరాదు,   తోలు    చెడిపోవును.    తోలు    సాధారణముగా    వంకరలుగా    నుండును.   అట్టిదానినుండి   మనకు   కావలసిన   కొలతలలో    తోలును   కత్తిరించుకొనవలెను.   మిగిలిపోయిన    తోలు  ముక్కలను     కార్నర్స్ కు,  Rasied bands కు   వినియోగించుకొని,    తోలును   వైధా కాకుండా    వాడుకోవాలి.

తోలుకు   రంగు,    వార్నిష్   వేయాలి.   తోలును   కావలసిన    కొలతలకన్నా    కొంచెము    ఎక్కువగా   తీసుకొని   అంచులను సన్నపరుచుకొనవలెను.   కార్నర్సు   అంటించునప్పుడు    తగు   జాగ్రత్తలు    తీసుకొనవలెను.    తోలు   ఫ్రెంచ్   గ్రూప్ నందు  సరిగా   అంటుకొనదు.  అందువలన   ఫోల్డరు    సహాయమున  ' గ్రూప్ ' నందు    గట్టిగా   అదిమి   రుద్దవలెను.   లేదా   దారముతో   గట్టిగా   బిగించి   ఆరపెట్టవలెను.   దీనినే    tying   అంటారు.   తోలు    మందముగల    కవరింగ్   వస్తువు.   కావున    దీని   ప్రక్కన   అతికించు    వస్తువు  అంత    మందముగా   వుండదు.   అందువలన   ముందుగా   waste paper   ను   అతికించి   దానిపైన   రెండవ  convering   వస్తువును   అంటించాలి.   అప్పుడు   తోలు,  మరియు     రెండవ   కవరింగ్    వస్తువు   ఒకే   మందముగా   నుండి   తేడా   కన్పించదు.   ఈ    పద్థతిని   filling the   boards  అంటారు.   ఇదే   మాదిరి   అట్ట   యొక్క    లోపల   భాగమునందు    కూడా   మడిచిన   తోలు   అంచులుండును.   కావున   అక్కడ    కూడా    waste paper  తో   తేడా   లేకుండా   అంటించవలెను.    లేనిచో   ఎండ్   పేపర్    సరిగా    అంటుకొనదు.   చివరగా   ఎండ్   పేపరుకు   పేష్టును   అంటించి    అట్ట    లోపలి   వైపున    అంటించవలెను.    రెండు   వైపులా   ఇదే    ప్రకారముగా   చేయవలెను.   అట్ట   మీద    తోలును   శుభ్రముగా    తుడవవలయును.   తరువాత    తేలిక   బరువు.    క్రింద   కదల్చకుండా    కొద్ది  సేపు    వుంచవలెను.   ఈ   విధముగా   Half bound ను    చేయుట    నేర్చుకొనవలెను.

ఫుల్   బౌండ్ ను   చేయు   పద్థతి  :—

                  ఇది   చాలా   ఖరీదు   అయిన   కవరింగ్    పద్థతి.   పుస్తకమును   పూర్తిగా   ఒకే   రకము   వస్తువుతో     కవరింగ్   చేస్తారు.    కావుననే     దీనిని    full bound    పద్థతి  అంటారు.    ఈ   పద్థతికీ    ఒకే   రకం    కవరింగ్   వస్తువు   ఎక్కువ   మొత్తంలో    కావలయును.   సాధారణముగా    క్యాలికో    రెక్సిన్ ,    క్యాన్  వాస్ గుడ్డలను   వాడతారు.   తోలు    full bound కు   వాడుటలో    కొన్ని   ఇబ్బందులుగలవు.   పైగా   మనకు   సరిపడు   కొలతలలో,   పెద్ద   మొత్తంలో   తోలులభించుట    కష్టము.   చాలా   ఖరీదు   అయినది.   అందువలన   full bound లకు     ముందుగా   తెలిపిన    వస్తువులనే    వాడుతారు.

            full bound   చేయుటకు  పుస్తకము   యొక్క   రూండు   వెడల్పులు,   మందము  మరియు   ఎక్కువగా   2 అం   వుండునట్లుగా    తీసుకొనవలెను.   అదే   మాదిరి   పొడవులో   కూడా   2 అం   ఎక్కువగా   వుండునట్లు   తీసుకొనవలెను.   ఈ    ప్రకారము   తీసుకున్న    కవరింగ్    వస్తువును   నాల్గు   అంచులయందు   సుమారు  1\2 అం   లోపలికి  45॰    వాలుగా,   నాల్గు   అంచులయందు    కత్తిరించవలెను.    తరువాత   కవరింగ్    వస్తువుయొక్క    గరుకు   వైపున   ( rough side )  ' గ్లూ ' ను   రాయవలెను.   ఈ   పనిని   waste paper   క్రింద   నుంచి    చేయవలెను.   పుస్తకమును   సరిగా   కవరింగ్   వస్తువుమధ్యలో     వుంచవలయును.   తరువాతగ్లూ    వ్రాసిన   భాగమును    పుస్తకము   మిదికి    తేవలయును.   మడతలు   లేకుండా   చేయవలయును.   పైన,  క్రింది   వైపున   అంచులను   మడవవలయును.   ఫ్రెంచి   గ్రూప్    నందు   గట్టిగా   అదమవలెను.   తరువాత    Fore edge ని   లోనికి    మడవవలెను.   ఇదే  ప్రకారము   రెండవ    వైపునకూడా   చేయవలెను.   పుస్తకము   వెనుకవైపున   రైజ్ డ్  బ్యాండ్సునుకూడా    folder సహాయమున   ప్రక్కల   రుద్దవలయును.   అట్లు    చేసినందువలన     ' గ్లూ '   రైజ్ డ్  బ్యాండ్సు   ప్రక్కల   బాగా    అంటుకొనును.   రైజ్ డ్  బ్యాండ్సు   ఎత్తుగా    కనుపించును.   చివరగా   end papers   ను   అట్టలోపల   వైపున   కరిపించవలయును.    కవరింగ్    వస్తువుమీద    మరకలు    లేకుండా   తుడవవలయును.   ఈ   విధముగా    full bound   తయారగును.   కొద్ది   సేపు    తేలికబరువు   క్రింద   వుంచవలెను.

                      ప్రశ్నలు

1. కవరింగ్   ఆవశ్యకత   ఏమి?

2. కవరింగ్ కు   ఉపయోగించు   వస్తువులేవి?

3. క్వార్టరు   బౌండ్   చేయువిధమును    తెల్పుము?

      అధ్యాయము  —11

            స్టేషనరీ    బైండింగ్    పనులు

             ( Stationery    Binding )

           మీరు    క్రింది    తరగతిలో    స్టేషనరీ    బైండింగ్    గూర్చి    తెలుసుకొంటిరి   ఈ    పద్థతి,   వ్రాయుటకు    ఉపయోగించు   అన్ని   రకాల   పుస్తకాలకు   వర్తించును.   మనము   ముఖ్యంగా   ఎక్స్ ర్   సైజు   పుస్తకాలను   తయారు   చేయుటకు    గుర్తించు   అకౌంటు    పుస్తకాలు    రూల్సు    వేయుట,    టెర్  ఆఫ్   ప్యాడ్సును,    మరియు    బిల్లు    పుస్తకాల     తయారీని    గురించి    తెలుసుకొందాము.

           పుస్తకాలకు   గళ్ళ    కొట్టుటకు    రెండు   పద్థతులు    గలవు.   అవి   ఏవనగా    ( 1 ) పెన్   రూలింగ్    యంత్రము    ద్వారా  ( 2 ) డిస్క్   రూలింగ్   యంత్రము   ద్వారా.    కాని   దీని    ఉపయోగము   అకౌంటు    పుస్తకాలు    రూళ్ళు   వేయుటకుప్రింటు   అయిన   కాగితముల   మీద    ( spot  ruling )  వేయుటకు     ఎంతో   ఉపయోగపడును.    పెన్   రూలింగ్    యంత్రమునకు    ఫీడ్   బోర్డు,     రూలింగ్    యూనిట్,   డెలివరి   పట్ట,    డెలవరి    టేబుల్   అనునవి    ముఖ్యమైన    భాగాలు.    యింకు   యూనిట్    నందు   యింక్   డక్టు,   Felt piece, Nibs   అనునవి   వుండును.

పనిచేయు    విధానము  :—

                  పెన్   స్టాండునందు   నిబ్బులను,   కావలసిన    దూరములో    అమర్చుకొను    వసతిగలదు.    ఫీడ్   టేబుల్  నందు     సరియగుమార్జిన్ లు    వుండునట్లు   Side lay ని   అమర్చుకొనవలెను.    కావలసిన    రంగు   సిరాన   కలుపుకొనవలెను.   సిరాపొడిని   వేడినీటిలో    కలుపవలెను.     మనకు   కావలసన   చిక్కదనములో     చేసుకొనవచ్చును.    రూల్సు   ఎక్కువ   డార్కుగా   వుండరాదు.   Felt  బట్టను   యింకుతో    తడపవలెను.   Felt  నుండి   యింకు   నిబ్స్ లోని   చేరును.    బట్ట   ఆరిపోకుండా   యింకుతో    తుడుపుచుండవలెను.    యింకు   నిబ్స్ లోనికి   పోకుండా   చూడాలి.   కొన్ని   నిబ్స్   సరిగా   గీయవు.   అట్టివాటిని    వెంటనే    సరిచేయవలయును    లేదా    మార్చవలెను.

        ఫీడ్  బోర్డు    నుండి   కాగితము    రెండు    ఇనుప    చట్రముల   మధ్యకు   పంపవలెను.    అవి   గుండ్రముగా    తిరుగుచూ    కాగితమును   ముందుకు    నెట్టును.    ఆ   విధముగా   కాగితము   కన్వేయరుబట్టమీద    ప్రయాణించుచూవచ్చి    పెన్   స్టాండ్   క్రిందికివచ్చును.    ఒక   ప్రత్యేక    లీవరు    సహాయమును    నిబ్స్ ను    కాగితముపైన    వుంచుదురు.   కాగితము   నిబ్స్    క్రింద  నుండి పయనించుటచే    దాని   మీద   గీతలు    పడును   ఈ     విధముగా    గీతలు   పడ్డ    కాగితములు   ఎగిరీపోకుండా    కన్వేయర్    బట్ట   మీద    దారములు   అమర్చియుంచుదురు,   రూల్సు   అయిన   కాగితము   ' రన్నర్సు '  సహాయమును   డెలివరీ   బోర్డుకు   చేరును.    కన్వేయర్   గుడ్డ    కాగితమును    feeding    దగ్గర  నుండి   డెలివరి   వరకు   మోయును.    కన్వేయరు   పట్ట   ఫీడింగ్ ,   డెలవరి  అంచుల   మధ్య    నిర్వారానుముగా   తిరుగుచుండును.   ఈ   పట్ట   ఫీడింగ్ ,   డెలవరీ   అంచుల   మధ్య   నిర్విరానుముగా    తిరుగుచుండును.   ఈ   పట్టపైన   యింకు   పడకుండా    చూడవలెను.    లేనిచో   సెట్   ఆఫ్   అను  పొరపాటు    జరుగును.    పట్టను   బ్లాటింగ్   కాగితముతో    తగులునట్లుగా    అమర్చవలెను.    అందువలన     పట్టమీద   వున్న    సిరాతడిని   బ్లాటింగ్     కాగితము    పీల్చుకొనును.    డెలివరీ    టేబుల్   పై    కాగితములను     క్రమపద్థతిలో    వుంచవలెను.    రూలింగ్   అయిన    కాగితములను    శుభ్రమైన   ప్రదేశములో    ఎగిరిపోకుండా    బద్రపరచవలెను.

అకౌంట్     రూల్సు   అనేక   పద్థతులలో   గలవు

( 1 ) ఒకే   రంగు   గీతలు

( 2 ) మార్జిన్  మరియు   గీతలు  (రెండురకములుగా  )

( 3 ) మార్జిన్,   అడ్డ గీతలు,   నిలువుగా   రూపాయిలు,  పైసలు   గీతలు

( 4 ) జమ, ఖర్చు,  రూపాయలు, మిగులు   చూపు   గీతలు

( 5 ) జర్నలు   లెడ్జర్   గీతలు

ఈ   విధముగా    బ్యాంక్   లెడ్జర్సుకు   గీతలు   వేయుదురు.    గీతలు   కొట్టిన   కాగితములను   మడిచి    సెక్షన్స్ గాచేసి    పుస్తకాలు    కుట్టుదురు.   తక్కువరకం    పుస్తకాలను  Wire  stich చేస్తారు.

          బుక్    బైండింగ్   

                      అధ్యాయము -1

               పుస్తకములు                     కుట్టు   పద్ధతి

             ( Book  Sewing  in  detail )

       క్రింది   తరగతిలో   వేర్  హౌసింగ్ ,    ఫార్ వార్డింగ్ ,   మరియు   ఫినిషింగ్    అని   మూడు   విధములైన   బైండింగ్   పనులను   తెలిసికొని   యుంటిరి.   ఈ   విధముగా   విభజించుట   వలన   పనిని   అర్థముచేసునుకొట   సులభము.   పెద్ద   పెద్ద   బైండింగ్   షాపులలో    ఒక్కొక్కపనికి   ప్రత్యేకముగా   సెక్షన్లు   వుండును.  మనము   సూయింగ్ ను   గురించి   క్లుప్తముగా  తెలిసికొని   యున్నాము.   ప్రస్తుతము   లైబ్రెరీ   సూయింగ్ ,   సాన్   ఇన్   సూయింగ్    చేయువిధానమును   గూర్చి   వివరముగా   తెలుసుకొందాము.

       వేర్  హౌసింగ్   పనులు   అయిన   వెంటనే   సూయింగ్   పని   ప్రారంభమగును   సూయింగ్ కి  ముందు   కొన్ని   విషయములను   గ్రహించవలయును.   ఆ   ప్రకారము   ఏదో   ఒక    సూయింగ్ ను   నిర్ణయించుకోవలయును.   గమనించదగ్గ   విషయములేవనగా,   పుస్తకము   సైజు ,    దానిలోని   పేజీల  సంఖ్య ,    వాడుక   విధానము,   ఖరీదు,   ఎంత   కాలములో   చేసి   ఇవ్వవలయును   అనువిషయాలు   ముఖ్యం.    అతిత్వరలో   ఎక్కువ   కాపీలను   అందించవలెనన్న    ' తీగకుట్టు '   పద్ధతి   మంచిది.     కాని   ఇది   తక్కువరకము   పుస్తకాలకు   వాడెదరు.   తీగతో   ఎక్కువ   మందము   కుట్టలేము.   వాడుకలో   ఇబ్బందులు   ఎదురగును.  అందువలన   సూయింగ్   విధానము  మంచిది.   సూయింగ్   యంత్రములకన్నా    చేతితో       కుట్టినది   మన్నికగా   వుండును.

సూయింగ్   ఏర్పాట్లు  :--

         లైబ్రెరీ   సూయింగ్    విధానమును  గూర్చి   తెలుసుకొందాము.   ఈ    పద్ధతిని   అధికముగా   లైబ్రెరీ   పుస్తకాల   తయారీలో   అనుసరించుదురు.     పబ్లిషర్స్    బైండింగ్ కు    కూడా   వాడవచ్చును.   సెక్షన్లు   అన్నింటిని   " సిగ్నేచర్సు "  ప్రకారము   వరుసగా   అమర్చుకొనవలయును.   అన్నింటిని   ప్రెస్సింగ్ లో   కొంతసేపు   వుంచవలయును.   ఈ   విధముగా   చేయుటవలన   సెక్షన్   మడతలు   సరిగా   ఏర్పడి,   వాటిలోని   గాలి  బయటకు   నెట్టబడును.   కుట్టిన  తరువాత   సెక్షన్లలోని   దారము   వదులుగాకుండా   వుండును.   సెక్షన్లు   అన్నింటిని   లైయింగ్   ప్రెస్ లో   బిగించి  వాటిని   వెనుకవైపున   పెన్సిల్ తో   సూయింగ్   గుర్తులు   పెట్టవలయును.   పుస్తకము   పొడవునుబట్టి     సూయింగ్    టేపుల   సంఖ్యను   నిర్ణయించుకోవాలి.  సూయింగ్  టేపులు    పుస్తకము   మందముకన్నా   రెండు   అంగుళములు   పెద్దవిగా   నుండవలయును.   సాధారణముగా   1 లేక  2  టేపులు   చాలును.   టేపుకు    టేపుకు   మధ్యన   సమాన   దూరముండవలయును.   పుస్తకము   పై  వైపున   1 1/2  సెం.మిా.   క్రింది   వైపున    2  సెం.మిా. ల    స్థలము   వదిలి   కెటిల్   ముడికి   గాట్లు   వేయవలయును.   ఒక్క   టేపునకు   రెండువైపులా    సరైన    కొలతలో   గాట్లు   చేయాలి.   గాట్లు   పుస్తకము   మధ్య   కాగితము   వరకు   పడునట్లుగా   చేయాలి.   ఎక్కువలోతు   చేయరాదు.   గాట్లు   వంకరగా   వుండరాదు.   అందువలన   సెక్షన్ లు   అటు  ఇటు   జరిగిపోవును.    సూయింగ్   ఫ్రేమ్ ను   వాడినప్పుడు   టేపులను   సరైన   దూరములో   బిగించుకొనవలయును.   సూయింగ్   ఫ్రేమ్ నందు   వెనుకవైపున   కొంతభాగము   గాడిగావుండును.   ఇందులో   " సూయింగ్   కీస్ " కు    దారమును   బిగించవలయును.   పైవైపున    టేపును   సవరించుటకు   వీలయినటువంటి   క్రాస్   బార్ నకు   బిగించవలెను.    ఈ   విధముగా   సూయింగ్      ఏర్పాట్లు  అన్నీ    చేసుకోవాలి.

సూయింగ్    చేయువిధము  :--

       ఆఖరి   సెక్షన్ ను   ముందుగా   తీసుకోవాలి.   సిగ్నేచరు   గుర్తు    పైకి    అగుపించునట్లుగా   సూయింగ్   ఫ్రేమ్   మీద,   గుర్తును   కుడివైపునకు   వచ్చులాగున    వుంచవలయూను.   గట్టి   దారమును   సూదిలోనికి   ఎక్కించవలెను.    దారమును     కావలసినమటుకు    తీసుకోవాలి.   మరీ   ఎక్కువ    అయిన   చిక్కుపడును.   కాగితములను    చించును.   సెక్షన్   మధ్యలో   ఎడమ    చేతిని    వుంచి,    కుడిచేతితో   దారము   నింపిన   సూదిని   మొదటి   రంధ్రము   వెలుపలనుండి    లోనికి    నెట్టవలయును.   సూదిని   రెండవ   రంధ్రమునుండి    బయటకు   తీసి,   తిరిగి    మూడవ   రంధ్రము   ద్వారా   లోనికి   నెట్టవలయును.   దారముటేపు    పై  నుండి   పోవును.   సూదిని  4వ    రంధ్రము   నుండి    బయటకు   నెట్టి   5 వ   రంధ్రము   ద్వారా    లోనికి   పంపవలయును.    ఈ   విధముగా   రెండవ   టేపు  పై  నుండి   దారము    వెళ్ళును.   చివరగా  6 వ   రంధ్రము   నుండి   సూది  బైటికి   వచ్చును.  మొదటి    రంధ్రమువద్ద   సుమారు   3 అం॥     దారమును   వుంచి,   మిగిలినదానిని   కాగితములు   చినుగకుండా   దారము   దిశలో   లాగవలయును.   ప్రస్తుతం    టేపులను   సరిగా   సవరించుకొనవలయును.    చివరినుండి   రెండవ   సెక్షన్ ను,   సిగ్నేచరు   పైకీ   అగుపించులాగున   కుట్టిన   సెక్షన్  పైన    పెట్టవలయును.   ప్రస్తుతం   సూది   6వ  రంధ్రము   నుండి   1వ  రంధ్రము  వరకు   ఇది   వరకు   మాదిరే    వ్యతిరేఖదిశలో   పంపబడును.   చివరిగా   1వ  రంధ్రము  వద్ద    దారమునులాగి,    క్రింది   సెక్షన్ కు    వ్రేలాడుచున్న   దారముతోకలిపి,   ముడి    వేయుదురు.   దీనిని   కెటిల్  ముడి    అంటారు.   ఇందువలన   రెండుసెక్షన్ లు    ఒకదానితో   నొకటి   కలుసుకొనియుండును.

      చివరనుండి    మూడవ   సెక్షన్ ను   ఇంతకముందు   మాదిరే   కుట్టిన    వాటి    మీద   వుంచి,    వెనుకవైపున,   పైవైపున   సమానముగా   వుండులాగున   తటాటవలయును.    సూది   1వ  రంధ్రము   నుండి    6వ  రంధ్రము  వరకు   మొదటి   సెక్షన్    మాదిరే    వచ్చును.

          చివరిగా    దారమును   వదులులేకుండా   లాగి,   సూదిని   చివరి   రెండు   సెక్షన్ ల   మధ్య    నుండి    తీసి   మెలిక   ముడిని   వేయాలి.   ఈ   మెలిక   ముడివలన,    పైవైపున   సెక్షన్ లు    ఒకదానితో    ఒకటి    బిగింపబడుచున్నవి.    ఈ   ప్రకారము   ఒక్కొక్క    సెక్షన్ ను    కుట్టవలయును. చివరిగా    మొదటి    సెక్షన్    పైకివచ్చును.    కెటిల్   ముడిని    గట్టిగా    రెండుసార్లు   వేసి   1\2   సెం.మీ.   దారమును   వదిలి    కత్తిరించాలి.    ఈ   దారము    కొసను    సెక్షన్ ల    మధ్యకు   నెట్టాలి.   పుస్తకము    మందమునుబట్టి    సూయింగ్    ఫ్రేమ్ లో    8    నుండి    10   పుస్తకాలు   కుట్టవచ్చును.  దారము   టేపుల    మీద   నుండి    పోవుటకు   గమనించండి.

సాన్ యిన్    సూయింగ్   పద్థతి   :

      ఈ   పద్థతి    లైబ్రరీ     సూయింగ్  కన్నా     కొంత   గట్టిది.    ఈ   పద్థతిని    " లేసింగ్   యిన్  "

బోర్డ్సు    విధానమునకు   వాడెదరు.    ఈ   పద్థతికి   టేపు    సూయింగ్    పద్థతికి    కొన్ని   ముఖ్యమైన   తేడాలు  గలవు.   ఇక్కడ    టేపులకు   బదులుగా   లావుదారమును   లేదా   ( పురికొసను )   వాడెదరు.   ఒక్కొక్క   దారమునకు    ఒకగాటునే   చేస్తారు.   ఈ   గాటును    ' V '  ఆకారములో    చేస్తారు.    దారము   ' V '  ఆకారపుగాడిలో    వుండి    పైకి   కనిపించదు.   ఈ    కుట్టుపద్థతిలో    దారము    కార్డు   పైనుండి    వెళ్ళును.   సూది   దారము    కార్డునకు    ఒకవైపునుండి    బయటకువచ్చి,    దాని   మీద   నుండి ,   అదే    రంధ్రములోనికి    పోవును.   ఈ   విధముగా   మిగిలిన   కార్డ్సు   మీదగుండా    వెళ్ళి     చివరి    రంధ్రమును.   చేరును.   మొదటి   రంధ్రము  వద్ద    కొంతదారమును   వుంచి   చివరి    కొసను    లాగవలయును.   మిగిలిన    పద్థతులు,    ఏర్పాట్లు   అన్నీ    టేపు    సూయింగ్   మాదిరే      వుండును.    సూయింగ్   అయిన   తరువాత,  మొదటి   రెండు   సెక్షన్ లను,   చివరి   రెండు   సెక్షన్ లను   ' టప్పింగ్ ఆన్ '   పద్థతిలో    అంటించి  ప్రెస్సింగ్    చేయాలి.

        దారము    టేపు    సూయింగ్    మాదిరె    పోవుటను    గమనించండి.    ఒకే    రంధ్రమునుండి   సూది    బయటకు   వచ్చి   అదే    రంధ్రమునుండి    లోనికి    పోవుటకు   గమనించండి.

                       ప్రశ్నలు

1. సూయీంగ్   పనిని   ఎప్పుడు   ప్రారంభించెదరు?

2. సూయింగ్ కు   ముందు   తీసుకొనవలసిన   నిర్ణయములేవి?

3. లైబ్రెరీ    సూయింగ్ కు   ఏ   విధముగా   ఏర్పాట్లు   చేసుకోవాలి?

4. కెటిల్   ముడి   వలన    కలుగు   లాభమేమి?

5. సాకెట్స్    చేయునపుడు    తీసుకొనవలసిన   జాగ్రత్తలేవి?

6. సెక్షన్స్ ను   సూయింగ్ కు   ముందు   ఎందుకు   ప్రెస్   చేయాలి?

7. లైబ్రెరీ    సూయింగ్ కు   సాన్   యిన్   సూయింగ్ కు  గల    తేడాలేవి?

8. సాన్   యిన్   సూయింగ్ ను   పటము    ద్వారా   వివరించుము?